Σοβαρά εκτεθειμένο αφήνει τον Κυριάκο Μητσοτάκη η δημοσιοποίηση της μελετης του Σωτήρη Τσιόδρα και του επιδημιολόγου Θεόδωρου Λύτρα για τους θανάτους εκτός ΜΕΘ και τη σχέση της θνητότητας με τις περιορισμένες δυνατότητες του ΕΣΥ, η οποία είχε παρουσιαστεί στο Μέγαρο Μαξίμου από τον Μάιο. Δηλαδή πολύ καιρό πριν από την 1η Δεκέμβρη, όταν ο Κυριάκος Μητσοτάκης από το βήμα της Βουλής, επιβεβαιώνοντας τις διασωληνώσεις εκτός ΜΕΘ, ισχυρίστηκε πως «δεν υπάρχει καμία ένδειξη πως έχουμε μεγαλύτερη θνησιμότητα στους ασθενείς που νοσηλεύονται εκτός ΜΕΘ σε σχέση με αυτούς που είναι στις ΜΕΘ». «Εγώ δεν έχω! Εσείς έχετε; Φέρτε την!», είχε πει απευθυνόμενος στον ΣΥΡΙΖΑ σε υψηλούς τόνους. 

Το γεγονός πως για τους ανθρώπους που νοσηλεύονται εκτός ΜΕΘ (πάνω από 100 σύμφωνα με τελευταία αναφορά) αυξάνεται κατακόρυφα ο κίνδυνος για τη ζωή τους έχει επισημανθεί πολλάκις και σε όλους τους τόνους από τους ειδικούς γιατρούς και τους υγειονομικούς.

Τα στοιχεία της μελέτης των Λύτρα και Τσίόδρα που δείχνουν θνητότητα 87% σε νοσηλείες εκτός ΜΕΘ, έρχονται να ενισχύσουν και να πιστοποιήσουν αυτές τις φωνές και τις ευθύνες της κυβέρνησης για τη μη ενίσχυση του ΕΣΥ. Όπως καταδεικνύεται από την έρευνα, τα νοσοκομεία, με τις παρούσες συνθήκες εγκαταστάσεων και προσωπικού, αδυνατούν να ανταποκριθούν στον φόρτο όταν υπάρχουν πάνω από 400 διασωληνωμένοι, «με αποτέλεσμα να πεθαίνουν ασθενείς που θα ζούσαν αν νοσηλεύονταν υπό άλλες συνθήκες».

Όπως τονίζει ο επιδημιολόγος Θεόδωρος Λύτρας, η κυβέρνηση είχε στα χέρια της από τον Μάιο τη μελέτη του Σωτήρη Τσιόδρα, στην οποία συμμετείχε και ο ίδιος. Με διαδοχικές αναρτήσεις του στο Twitter επισημαίνει ότι μετά από το peer review, έφτασε η ώρα της δημοσίευσης για να τη διαβάσουν όλοι. Ξεκαθαρίζει ότι «ως οφείλαμε σαν λειτουργοί της Δημόσιας Υγείας τη γνωστοποιήσαμε άμεσα και επανειλημμένα σε όλους όσους λαμβάνουν τις αποφάσεις στο ανώτατο επίπεδο».

Σύμφωνα λοιπόν με τη μελέτη που διεξήγαγε από κοινού με τον Σωτήρη Τσιόδρα, όσο περισσότεροι διασωληνωμένοι στο ΕΣΥ, τόσο αυξάνει κλιμακωτά η πιθανότητα θανάτου ανά μέρα νοσηλείας: +25% για >400, έως +57% για >800 ασθενείς. Μάλιστα η διασωλήνωση σε νοσοκομείο εκτός Αττικής σχετιζόταν με +35-40% θνητότητα. Βάσει των ευρημάτων, η νοσηλεία εκτός ΜΕΘ σχετιζόταν με 87% αυξημένη θνητότητα.

Ο Θεόδωρος Λύτρας διευκρινίζει ότι αφορούσε στο 5% των διασωληνωμένων, καθώς οι υπόλοιποι ήταν εντός ΜΕΘ, και εν μέρει ίσως αφορά στη διαλογή των πιο βαριά πασχόντων ασθενών, και άρα μη αιτιακή σχέση, και άρα θα πρέπει να ερμηνευθεί με προσοχή. Όπως τονίζει ο επιδημιολόγος, από τους 3.988 θανάτους διασωληνωμένων που αναλύθηκαν, 1.535 (95%CI: 1053–1947) αποδίδονται αθροιστικά στους 3 αυτούς παράγοντες. Δηλαδή εκτιμάται πως τόσοι θα γλίτωναν αν όλοι νοσηλεύονταν με χαμηλό φόρτο στο ΕΣΥ (<200 διασωληνωμένους), σε νοσοκομεία Αττικής, και εντός ΜΕΘ.

«Το αν ενισχύθηκε το ΕΣΥ ή όχι, κι αν αυτό είναι αρκετό, δε θα το πω εγώ. Ας μιλήσουν οι συνάδελφοι που δουλεύουν σ’ αυτό, οι ασθενείς που το ζούνε, και οι δημοσιογράφοι, που οφείλουν να κάνουν αντικειμενικό ρεπορτάζ από το πεδίο. Εγώ δείχνω τι λένε τα επιδημιολογικά δεδομένα. Και τα δεδομένα δείχνουν πως το ΕΣΥ αδυνατεί να ανταποκριθεί στον φόρτο: με >400 διασωληνωμένους, χάνουμε ασθενείς που αναμένεται να ζούσαν αν νοσηλεύονταν υπό άλλες συνθήκες» επισημαίνει ο Θεόδωρος Λύτρας και καταλήγει με την επισήμανση:

«Με άλλα λόγια, το αν θα επιβιώσεις της διασωλήνωσης φαίνεται πως εξαρτάται από το πού ζεις, και σε ποια περίοδο (με τι φόρτο στο ΕΣΥ) έτυχε να αρρωστήσεις. Το αν αυτό είναι αποδεκτό, ας το κρίνει ο κάθε πολίτης και ας βγάλει τα όποια συμπεράσματα».