«Η εμπειρία των φετινών πυρκαγιών ανέδειξε τις αδυναμίες του κρατικού μηχανισμού»: Συνέντευξη με τον Μιλτιάδη Αθανασίου, ειδικό στις δασικές πυρκαγιές, με μεταπτυχιακές σπουδές στην Πρόληψη και Διαχείριση Φυσικών καταστροφών, Περιβαλλοντολόγο

(Ερωτήσεις-βίντεο: Άγγελος Καλοδούκας)

Οι καταστροφικές πυρκαγιές το φετινό καλοκαίρι είχαν πολύ βαρύ τίμημα. Η Ελλάδα κατατάσσεται πρώτη μεταξύ 15 χωρών της Μεσογείου σε καμένη έκταση ανά δασική πυρκαγιά. Μέχρι και το μεσημέρι τις 20 Αυγούστου 2021, έχουν καταγραφεί στη χώρα μας 66 μεγάλες δασικές πυρκαγιές, οι οποίες έκαψαν συνολική έκταση ίση με 1.264.040 στρέμματα.

Η εμπειρία των φετινών πυρκαγιών ανέδειξε τις αδυναμίες του κρατικού μηχανισμού. Και της ελληνικής πυροσβεστικής. Σε μέσα πυρόσβεσης, σε εκπαίδευση του προσωπικού της, αδυναμίες συντονισμού των δυνάμεών της. Με τον Μιλτιάδη Αθανασίου, ειδικό στις δασικές πυρκαγιές, με σπουδές στην Πρόληψη και Διαχείριση Φυσικών καταστροφών, Περιβαλλοντολόγο, ανιχνεύουμε τις αιτίες και τις προτάσεις των ειδικών.

Το πρόβλημα των πυρκαγιών στα δάση και σε περιοχές δασικές όπου υπάρχουν κατοικίες δεν είναι τωρινό αλλά διαχρονικό. Οι λύσεις έχουν ήδη προταθεί από ειδικευμένους επιστήμονες. Μετά τη φωτιά στο Μάτι το 2018 δημιουργήθηκε μια επιτροπή με Έλληνες και ξένους ειδικούς για την πρόληψη και διαχείριση πυρκαγιών, η οποία υπέβαλε τις προτάσεις της σε όλα τα πολιτικά κόμματα στις 7 Φεβρουαρίου 2019. Στην έκθεση καταγράφονται όλα τα προβλήματα, ενδεικτικά αναφέρουμε:

– Η Ελλάδα είναι η μόνη χώρα στην Ευρώπη όπου τα δαπανώμενα κονδύλια για την καταστολή είναι δυσανάλογα ψηλά σε σχέση με την πρόληψη.

– Στην πρόληψη των δασικών πυρκαγιών συμμετέχουν 45 (!) συναρμόδιοι φορείς που πρέπει να συντονιστούν σε ένα κοινό πλαίσιο. Για την καταστολή θα πρέπει να συνεργαστούν 17 (!) φορείς, που ανήκουν σε 6 (!) υπουργεία προκειμένου να ασκήσουν 11 (!) διαφορετικές αρμοδιότητες. 

– Για την επιδείνωση του προβλήματος σημαντικότατο ρόλο  παίζει η αύξηση της ποσότητας και συνέχειας της καύσιμης ύλης. Χωρίς τη διαχείριση της καύσιμης ύλης, η αποτελεσματική πρόληψη των πυρκαγιών οδηγεί σε περαιτέρω αύξηση της καύσιμης ύλης και χειρότερες πυρκαγιές.

Oι ειδικοί έκαναν συγκεκριμένες προτάσεις υποστηρίζοντας πως το πρόβλημα των πυρκαγιών θα πρέπει να αντιμετωπιστεί από την Πολιτεία ενιαία, μέσα από ένα ολοκληρωμένο και συνεκτικό πλαίσιο διαχείρισης των δασικών πυρκαγιών και όχι με μεμονωμένες και ασύνδετες υπηρεσίες και δράσεις πρόληψης ή καταστολής. Καμιά από τις προτάσεις των ειδικών δεν εφαρμόστηκε. Μάλιστα ένας από τους συντάκτες της έκθεσης, ο Δρ. Γαβριήλ Ξανθόπουλος διακεκριμένος διεθνώς επιστήμονας της Ανεξάρτητης Επιτροπής για τις Προοπτικές Διαχείρισης Πυρκαγιών Δασών και Υπαίθρου στην Ελλάδα, δήλωσε για τις φετινές πυρκαγιές:

– Ό,τι κάναμε, κάνουμε…

«Οι παραδασόβιοι πληθυσμοί αν παραμείνουν μέσα στο δάσος, προστατεύουν το δάσος. Αν το κλείσουμε το δάσος, δεν το προστατεύουμε και αν θεωρούμε για λίγες μέρες ή βραχυπρόθεσμα ότι μπορούμε να αποφύγουμε δυο ή τρεις δασικές πυρκαγιές, μεσο-μακροπρόθεσμα σίγουρα χάνουμε. Άρα, αν θέλουμε πραγματικά και στο πλαίσιο της κλιματικής κρίσης να λέμε ότι προστατεύσουμε το δάσος για τα πολλά επόμενα χρόνια, σεβόμενοι τους απογόνους μας και τις επόμενες γενιές, οφείλουμε να επιλέξουμε κατάλληλα προσαρμοσμένες πολιτικές που θα συνδυάζουν το τι συνέβαινε στο παρελθόν με τα σύγχρονα επιστημονικά εργαλεία. Δηλαδή, χρειαζόμαστε τους επαγγελματίες, τους υλοτόμους, τους μελισσοκόμους, τους ρητινοκαλλιεργητές, μέσα στο δάσος γιατί αυτοί είναι που το προστατεύουν, όχι μόνο επειδή το καθαρίζουν, όχι μόνο επειδή έχουν οικονομικό συμφέρον, αλλά και επειδή κινούνται μέσα σε αυτό, το αγαπούν και το γνωρίζουν».