Επιστρέφει σήμερα στη Γερμανία η πολυεθνική ερευνητική αποστολή που πέρασε πάνω από έναν χρόνο στην Αρκτική για να εξετάσει τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής στον Αρκτικό Ωκεανό. Σύμφωνα με τον Μάρκους Ρεξ, υπεύθυνο της αποστολής, ο Βόρειος Πόλος αποτελεί, μάλιστα, «το επίκεντρο της κλιματικής αλλαγής», γεγονός που δικαιολόγησε και την επιλογή του ως πεδίο ερευνών για την επιστημονική αποστολή.

Μετά από 389 μέρες στην Αρκτική το γερμανικό ερευνητικό πλοίο Polarstern του Ινστιτούτου Alfred Wegener θα επιστρέψει στο λιμάνι Μπρεμερχάβεν, μεταφέροντας την επιστημονική ομάδα των εκατοντάδων επιστημόνων από 20 χώρες που έχουν συγκεντρώσει αναλυτικά στοιχεία και αποδείξεις για την προχωρημένη κατάσταση του λιωσίματος των πάγων και των συνθηκών που θα διαμορφωθούν για το κλίμα τις επόμενες δεκαετίες.

Η αποστολή MOSAIC, όπως ονομάστηκε, πέρασε όλο αυτό το διάστημα συλλέγοντας δεδομένα από την ατμόσφαιρα, τον ωκεανό, τον πάγο και τα οικοσυστήματα για την διεξαγωγή της έρευνάς της.

Όπως είπε ο Ρεξ: «Είδαμε με ποιόν τρόπο καταστρέφεται ο Αρκτικός Ωκεανός. Είδαμε αυτή τη διαδικασία ακριβώς έξω από τα παράθυρά μας ή όταν περπατήσαμε πάνω στον εύθραυστο πάγο», ενώ συγκλονιστική είναι η έκταση όπου κάποτε υπήρχαν πάγοι, η οποία μετά το λιώσιμό τους «εκτεινόταν όσο ο ορίζοντας». 

Μία Αρκτική χωρίς πάγο;

Η εξέλιξη των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής, κινδυνεύει να φέρει καλοκαίρια χωρίς πάγους στην Αρκτική, αν δεν αντιστραφεί, όπως μετέφερε ο Ρεξ. Όσον αφορά στο 2020, οι αμερικανικές δορυφορικές εικόνες επαληθεύουν τους ισχυρισμούς των επιστημόνων, καθώς αποδίδουν το δεύτερο χαμηλότερο ρεκόρ στην ποσότητα λιωμένων πάγων μετά το καλοκαίρι του 2012.

Για την διεξαγωγή της μακρόχρονης έρευνας τοποθετήθηκαν τέσσερα παρατηρητήρια πάνω στους πάγους σε ακτίνα έως και 40 χιλιομέτρων γύρω από το πλοίο. Οι ερευνητές συνέλεξαν δείγματα νερού κάτω από την επιφάνεια του πάγου στη διάρκεια της πολικής νύχτας για να μελετήσουν το φυτοπλαγκτόν και τα βακτήρια και να κατανοήσουν καλύτερα πώς λειτουργεί το θαλάσσιο οικοσύστημα κάτω από ακραίες συνθήκες.

Η εκστρατεία, ύψους 140 εκατομμυρίων ευρώ, επιστρέφει με 150 τεραμπάιτ δεδομένων και πάνω από 1000 δείγματα πάγου, ενώ η ομάδα μέτρησε περισσότερες από 100 παραμέτρους για όλο το διάστημα της παραμονής της και φιλοδοξεί «οι πληροφορίες αυτές να αποτελέσουν μια σημαντική εξέλιξη στην κατανόηση της Αρκτικής και του κλιματικού συστήματος», σημείωσε ο Ρεξ.

Η ανάλυση των δεδομένων θα διαρκέσει έως και δύο χρόνια με στόχο την ανάπτυξη μοντέλων που θα συμβάλλουν στους μηχανισμούς πρόβλεψης των μορφών που θα λάβουν οι καύσωνες, οι σφοδρές βροχοπτώσεις και οι καταιγίδες στα επόμενα 20, 50 ή και 100 χρόνια.

Τα εμπόδια

Από τις 20 Σεπτεμβρίου 2019, που το πλήρωμα ξεκίνησε από τη Νορβηγία για την Αρκτική έχει περάσει ολόκληρους μήνες στο απόλυτο σκοτάδι, με θερμοκρασίες που έφτασαν τους -39,5 βαθμούς Κελσίου.

Τέλος, η αποστολή κινδύνεψε να διακοπεί την άνοιξη εξαιτίας της πανδημίας του κορονοϊού, ενώ το πλήρωμα παρέμεινε αποκλεισμένο για δύο μήνες στον Βόρειο Πόλο. Μάλιστα, οι ενέργειες για την αντικατάσταση της ομάδας που βρισκόταν εκεί από νέο στελεχικό και επιστημονικό δυναμικό, σταμάτησαν απότομα στον απόηχο του καθεστώτος που διαμόρφωσε η πανδημία για αεροπορικές πτήσεις.