Οι δύο θανατηφόρες συντριβές των αεροσκαφών της Boeing 737 Max σε διάστημα λίγων μηνών που σκότωσαν 346 άτομα ήταν το «φρικτό αποκορύφωμα» τεχνικών ελαττωμάτων, κακοδιαχείρισης και σοβαρής έλλειψης εποπτείας.

«Οι δύο συντριβές ήταν το τρομακτικό αποκορύφωμα μιας σειράς ελαττωματικών τεχνικών υποθέσεων από τους μηχανικούς της Boeing, έλλειψη διαφάνειας από την πλευρά της διοίκησης της και της υπερβολικά ανεπαρκούς εποπτείας από την Ομοσπονδιακή Διοίκηση Αεροπορίας (FAA)».

Αυτό είναι το συμπέρασμα της έκθεσης 238 σελίδων της Επιτροπής Μεταφορών της Βουλής των Αντιπροσώπων, όπου πλειοψηφούν οι Δημοκρατικοί, για το πολύκροτο ζήτημα των αεροσκαφών της Boeing 737 Max.

Η έκθεση του Κογκρέσου που δημοσιοποιήθηκε σήμερα και μετά από έρευνα 18 μηνών καταδικάζει τόσο τον κολοσσό της αεροναυπηγικής Boeing όσο και την Ομοσπονδιακή Διοίκηση Αεροπορίας (FAA), διότι όπως αποδείχτηκε έδωσαν έμφαση στα κέρδη έναντι της ασφάλειας.

Η έκθεση διαπιστώνει μεταξύ άλλων ότι ο κατασκευαστής αεροσκαφών πίεσε τις ρυθμιστικές αρχές να παραβλέψουν ορισμένες «ατέλειες» ώστε η Boeing να ανταποκριθεί στον ανταγωνισμό με την Airbus. «Πρόκειται για μια τραγωδία που δεν θα έπρεπε να είχε συμβεί ποτέ», δήλωσε ο εκπρόσωπος της επιτροπής Peter A. DeFazio. «Θα μπορούσε να είχε αποφευχθεί και θα λάβουμε μέτρα στη νομοθεσία μας για να δούμε ότι δεν θα συμβεί ξανά».

Η έκθεση του Κογκρέσου εντόπισε πέντε σοβαρά προβλήματα με το σχεδιασμό, την κατασκευή και την πιστοποίηση του αεροσκάφους, ενώ περιγράφεται επίσης λεπτομερώς πώς μια προειδοποίηση, η οποία θα προειδοποιούσε τους πιλότους για πρόβλημα με έναν από τους αντιολισθητικούς αισθητήρες τους, δεν λειτουργούσε στη συντριπτική πλειονότητα του στόλου των Max και η εταιρεία έκρυψε σκόπιμα αυτό το γεγονός και από τους πιλότους καθώς συνέχισε να κυκλοφορεί τα νέα αεροσκάφη σε όλο τον κόσμο.

Τα ευρήματα ευθυγραμμίζονται σε μεγάλο βαθμό με την πληθώρα πληροφοριών που αποκαλύφθηκαν από ομοσπονδιακούς ερευνητές, δημοσιογράφους και τα προκαταρκτικά ευρήματα της επιτροπής μετά τη συντριβή στην Ινδονησία τον Οκτώβριο του 2018 και στην Αιθιοπία τον Μάρτιο του 2019 .

Μάλιστα, τέσσερις μήνες πριν από την πρώτη συντριβή του Boeing 737 Max, ανώτατο στέλεχος της εταιρείας και κατόπιν whistleblower, προειδοποιούσε ότι το νέο μοντέλο Max, που θα αντικαθιστούσε το παραδοσιακό 737,  δεν ήταν ασφαλές. Κατεστραμμένα μέρη, άχρηστα ή ανύπαρκτα εργαλεία και ελλιπείς οδηγίες απέτρεπαν την έγκαιρη κατασκευή των αεροπλάνων. Αλλά η διοίκηση πίεζε τους εργαζόμενους να τελειώνουν, παρά τις ελλείψεις προσωπικού. Οι εργαζόμενοι ήταν εξαντλημένοι και έκαναν λάθη, σε μια χαοτική αλυσίδα παραγωγής.  Στελέχη της εταιρείας ομολογούσαν ότι «για πρώτη φορά στη ζωή μου, λυπάμαι που το λέω, διστάζω να βάλω την οικογένειά μου σε ένα αεροπλάνο Boeing».

Σύμφωνα και με τα στοιχεία που είχαν έρθει τότε στη δημοσιότητα, ο Ελληνας ευρωβουλευτής Στέλιος Κούλογλου κατέθεσε τον περασμένο Ιανουάριο ερώτηση προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, καλώντας την να απαντήσει εάν γνώριζε για τις μελέτες αυτές, αλλά και να δηλώσει τι μέτρα προτίθεται να πάρει για την προστασία των Ευρωπαίων ταξιδιωτών.

Όπως είχε δηλώσει: «Η Boeing ήταν περισσότερο επικεντρωμένη στην τήρηση των προθεσμιών παράδοσης των αεροσκαφών παρά στην ασφάλεια τους. Πρόκειται για συχνό σύμπτωμα του σύγχρονου καπιταλιστικού τρόπου παραγωγής που δεν αφορά μόνο την ασφάλεια των αεροπλάνων, αλλά εδώ έχουμε κάτι παραπάνω: με την απορρύθμιση των κανόνων που έχει επιφέρει ο νεοφιλελευθερισμός στις ΗΠΑ και την ανεξέλεγκτη ενίσχυση της δύναμης των ιδιωτικών εταιρειών σε βάρος του δημοσίου, το τελευταίο έχει απωλέσει τις δυνατότητες ελέγχου. Στην περίπτωση των αεροπλάνων αλλά και των φαρμάκων ή των τροφών, τα αποτελέσματα είναι καταστροφικά. Το θανατηφόρο σκάνδαλο των Boeing αποδεικνύει ότι η ‘αγορά’ δεν μπορεί να ελέγξει τον εαυτό της. Για να αποφεύγονται οι τραγωδίες, ο ρυθμιστικός ρόλος ενός ισχυρού και αδιάφθορου  δημοσίου είναι απαραίτητος».

*Tης Μαριάνθης Πελεβάνη