Οι συνεχώς αυξανόμενες τιμές των φοιτητικών ενοικίων στην Ελλάδα τα τελευταία χρόνια, αποτελούν μείζον ζήτημα για εκατοντάδες χιλιάδες νυν φοιτητές αλλά και μαθητές της περσινής Γ’ Λυκείου, οι οποίοι αναμένουν την ανακοίνωση των βάσεων, ώστε να προχωρήσουν στην ενοικίαση του πρώτου φοιτητικού τους σπιτιού.

Πιο συγκεκριμένα, οι τιμές των φοιτητικών ενοικίων έχουν αυξηθεί σημαντικά τα τελευταία τρία χρόνια ενώ θα συνεχίσουν να αυξάνονται και φέτος, ακόμη και κατά 100-200 ευρώ ανά περιπτώσεις, παρά την αύξηση των διαθέσιμων σπιτιών με τη μερική υποχώρηση της βραχυχρόνιας μίσθωσης εξαιτίας της πανδημίας. Η είσοδος των Airbnb, κάθε άλλο παρά βοήθησε το προηγούμενο διάστημα, καθώς η ολοένα και αυξανόμενη καταχώρηση ακινήτων στην πλατφόρμα, συντέλεσε τα μέγιστα στην αύξηση των ενοικίων ενός φοιτητικού σπιτιού. 
 
«Υπάρχει σοβαρό πρόβλημα σε μικρές και μεσαίες οικογένειες»
 
«Τα τρία τελευταία χρόνια τα φοιτητικά ενοίκια έχουν αυξηθεί ραγδαία. Έχουν ανέβει πολύ και αδικαιολόγητα» αναφέρει στο tvxs ο κ. Σκιαδάς, πρόεδρος του Πανελλήνιου Συλλόγου Προστασίας Ενοικιαστών (ΠΑΣΥΠΕ), και συνεχίζει,  «τα ενοίκια έχουν αυξηθεί σε σημείο που οι φοιτητές μεσαίων και χαμηλών εισοδημάτων έχουν σοβαρό πρόβλημα. Τα σπίτια δεν αντικατοπτρίζουν τις τιμές που ζητούν οι μεσίτες και οι ενοικιαστές. Το μεγαλύτερο θέμα είναι σε περιοχές που είναι  τουριστικές. Εκεί οι τιμές είναι απλησίαστες, ενώ τα σπίτια νοικιάζονται μόνο για 8-9 μήνες. Ο ιδιοκτήτης δηλαδή βλέπει ότι μπορεί να εκμεταλλευτεί το σπίτι και τουριστικά, και διώχνει τον φοιτητή τον Ιούνιο, πάνω στην εξεταστική».

Βέβαια, όπως επισημαίνει ο κ. Σκιαδάς, παρά τη συγκεκριμένη πραγματικότητα, η επικράτηση της  νοοτροπίας στην Ελλάδα σχετικά με την αναγκαιότητα των σπουδών οδηγεί  «μια μικρομεσαία οικογένεια να δώσει τα πάντα για να εξασφαλίσει το ενοίκιο του φοιτητή/ φοιτήτριας». Όμως, οι σημαντικότατες επιπτώσεις των υψηλών τιμών είναι αξιοσημείωτες για οικογένειες τέτοιων εισοδημάτων, καθώς σύμφωνα με τον πρόεδρο του ΠΑΣΥΠΕ, η ίδια οικογένεια «καταλήγει να στερείται βασικά πράγματα».

Μάλιστα, ενδεχομένως μια τέτοια οικογένεια να υποστεί σε μεγαλύτερο βαθμό  και φέτος τις στερήσεις στις οποίες αναφέρεται χαρακτηριστικά ο κ. Σκιαδάς, καθώς οι  οικονομικές συνέπειες της πανδημίας είναι ορατές σχεδόν σε κάθε πτυχή της ελληνικής οικονομίας. Παρ’ όλα αυτά, η αυξητική τάση των τιμών των φοιτητικών ενοικίων δε θα διαφοροποιηθεί εξαιτίας του COVID-19: « Δεν υπάρχει κάποιο δείγμα ότι θα σταματήσει η τάση της αύξησης των ενοικίων, ακόμα και τώρα με τον κορονοϊό. Τα ενοίκια παραμένουν στο ίδιο ύψος και τώρα, ο κορονοϊός δε θα επηρεάσει προς τα κάτω οι τιμές», δηλώνει ο κ. Σκιαδάς, δείχνοντας ακόμη περισσότερο το μέγεθος του προβλήματος.
 
Αναζητώντας λύσεις

Την στιγμή λοιπόν που τα εισοδήματα χιλιάδων οικογενειών στην Ελλάδα μειώνονται λόγω του κορονοϊού και τα οικονομικά μέτρα της κυβέρνησης κρίνονται εντελώς ανεπαρκή, η τιμή μιας φοιτητικής κατοικίας αυξάνεται. Λύσεις όμως, σύμφωνα και με τον κ. Σκιαδά, υπάρχουν. Το παν όμως είναι, όπως ακριβώς δηλώνει και ο ίδιος «να υπάρξει πολιτική βούληση» ώστε να τεθούν σε ισχύ οι συγκεκριμένες λύσεις.

Λύσεις, οι οποίες αποβλέπουν στην προστασία του φοιτητή από τα υπέρογκα ποσά που ζητούν μεσίτες και ιδιοκτήτες. Πιο συγκεκριμένα, ο κ. Σκιαδάς δήλωνε ότι: «Μακροπρόθεσμα θεωρώ ότι οι δήμοι με τη βοήθεια του κράτους ,τουλάχιστον στις περιοχές που υπάρχουν πανεπιστήμια, θα έπρεπε να δημιουργήσουν κατοικίες, να τις νοικιάζουν σε λογικά ενοίκια και να υπάρξει ένας ανταγωνισμός με τους ιδιώτες. Βραχυπρόθεσμα θα έπρεπε να τεθεί ένας περιορισμός, ένα ανώτατο επιτρεπόμενο μίσθωμα στα φοιτητικά ενοίκια. Κάτι τέτοιο φυσικά και θα μπορούσε να είναι εφικτό, είναι ένα ζήτημα καθαρά πολιτικής βούλησης. Δεν είναι δυνατόν ο καθένας να έχει να κάνει συντήρηση στο σπίτι είκοσι χρόνια και να εκμεταλλεύεται την έλλειψη σπιτιών σε κάποια περιοχή, ζητώντας όσα λεφτά θέλει. Το ερώτημα βέβαια είναι αν υπάρχει πολιτική βούληση».

Καθότι όμως το συγκεκριμένο ερώτημα που θέτει ο κ. Σκιαδάς, ενδεχομένως να μείνει αναπάντητο, έχει ιδιαίτερη σημασία να τονιστεί στο σημείο αυτό η πιθανή συσχέτιση των άθλιων συνθηκών των  φοιτητικών Εστιών αρκετών σχολών της Ελλάδας, με το πρόβλημα της αύξησης των φοιτητικών ενοικίων. Η συσχέτιση έγκειται στην απόρριψη του ενδεχόμενου διαμονής σε φοιτητικές εστίες ακόμη και από φοιτητές που προέρχονται από οικογένειες χαμηλού εισοδήματος, λόγω των συνθηκών που επικρατούν στις Εστίες του τμήματος τους αλλά και της κακής φήμης που τις συνοδεύει.

«Υπομονή, επιμονή και προσοχή στα συμβόλαια»

Επομένως, αρκετοί εξεταζόμενοι των φετινών Πανελληνίων, ακόμη και αν προέρχονται από χαμηλά ή μικρομεσαία οικονομικά στρώματα, θα απευθυνθούν σε μεσίτες ή ιδιώτες για να αναζητήσουν ένα φοιτητικό σπίτι με ενοίκιο. Ανεξάρτητα λοιπόν από τα προβλήματα που προαναφέρθηκαν, ιδιαίτερη σημασία ενδεχομένως να διαδραματίζουν και ορισμένες συμβουλές (ειδικότερα) προς τους πρωτοετείς φοιτητές, προτού προβούν στην αναζήτηση του φοιτητικού τους σπιτιού.

Πιο συγκεκριμένα, ο πρόεδρος του ΠΑΣΥΠΕ συμβουλεύει τους φοιτητές να «έχουν υπομονή, επιμονή» αλλά και να «μην επηρεάζονται, να πάνε εγκαίρως και να ψάξουν  με ψυχραιμία και σε βάθος. Υπάρχουν πρακτικές από μεσίτες που συγκεντρώνουν φοιτητές συγχρόνως για να τους δημιουργήσουν ψυχολογική πίεση. Οι φοιτητές όμως πρέπει να μην επηρεάζονται από τέτοιες πρακτικές. Επίσης, είναι πολύ σημαντικό οι φοιτητές να προσέχουν το συμβόλαιο του σπιτιού τους γιατί υπάρχουν διάφορες παγίδες στα συμβόλαια , όπως για παράδειγμα ο όρος με βάση τον οποίο για κάθε ζημιά η οποία προκαλείται στο σπίτι, είναι καθήκον του φοιτητή να πληρώσει».

Επιπροσθέτως, ο κ. Σκιαδάς υποστηρίζει πως «όσο πιο γρήγορα πάει ένας φοιτητής τόσο το καλύτερο» καθώς, όπως δηλώνει ο ίδιος, «με το ψάξιμο ένας φοιτητής μπορεί να βρει ένα αξιόλογο σπίτι και ενδεχομένως να μπορεί να βρει και ένα χαμηλότερο ενοίκιο. Αν αργήσει ,τότε είναι πολύ πιο δύσκολο να συμβεί κάτι τέτοιο καθώς υπάρχει άλλωστε εντελώς δυσανάλογη σχέση ανάμεσα στο φοιτητικό ενοίκιο και στο σπίτι που θα μένει. Παρατηρείται κάτι τέτοιο ειδικά στις μεγάλες πόλεις και σε πόλεις που υπάρχει τουρισμός . Είναι πολύ σπάνιο να έχει ένας φοιτητής ένα σπίτι που αρμόζει στο ενοίκιο του».

Σε κάθε περίπτωση λοιπόν, το πρόβλημα που προκύπτει από την αύξηση των τιμών στα φοιτητικά ενοίκια γίνεται κάθε χρόνο και πιο ορατό, ειδικά στις φτωχότερες οικογένειες. Το ερώτημα λοιπόν που τίθεται εύλογα, είναι εάν η Ελλάδα, μια χώρα της «φιλοξενίας» θα μετατραπεί σε χώρα της αισχροκέρδειας εις βάρος του φοιτητή και  οικογένειας του. Εκτός, εάν έχει μετατραπεί ήδη, όπως μια πληθώρα ευρωπαϊκών χωρών του Βορρά.

Ποιοι είναι οι νέοι κανόνες της ΑΑΔΕ για τα ενοίκια
 
Όλοι όσοι νοικιάζουν ακίνητα αλλά και οι μισθωτές θα πρέπει να γνωρίζουν ότι πλέον τα μισθωτήρια συμβόλαια υποβάλλονται αποκλειστικά ηλεκτρονικά. Παράλληλα, καλό είναι να έχουν να έχουν υπόψη τους νέους κανόνες που έχει ορίσει η  Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων που προβλέπουν τα εξής:

  • Υποβολή Δήλωσης Πληροφοριακών Στοιχείων Μίσθωσης Ακίνητης Περιουσίας. Οι εκμισθωτές ακίνητης περιουσίας υποχρεούνται να δηλώνουν όλα τα πληροφοριακά στοιχεία των αρχικών ή τροποποιητικών μισθώσεων, μέχρι το τέλος του επόμενου μήνα από την έναρξη της μίσθωσης ή την ημερομηνία που λαμβάνει χώρα η τροποποίησή της, ανεξάρτητα αν πρόκειται για γραπτή ή προφορική συμφωνία.
  • Όσοι ιδιοκτήτες έχουν συνάψει συμβάσεις μισθώσεων ακινήτων πριν από το 2014 και, εφαρμόζοντας τα όσα προέβλεπε τότε η φορολογική νομοθεσία, υπέβαλαν τα -χειρόγραφα συμπληρωμένα και υπογεγραμμένα από τους ίδιους και τους ενοικιαστές τους- έγγραφα των συμβάσεων αυτών στις αρμόδιες ΔΟΥ για επικύρωση, εφόσον από τότε μέχρι σήμερα οι συμβάσεις αυτές εξακολουθούν να ισχύουν όπως είχαν αρχικά συμφωνηθεί, οφείλουν να υποβάλουν ηλεκτρονικά στο σύστημα ΤΑΧΙSnet, μέχρι τις 30 Σεπτεμβρίου 2020, δηλώσεις πληροφοριακών στοιχείων μίσθωσης που θα περιλαμβάνουν όλα τα βασικά στοιχεία των παλαιών αυτών συμβάσεων, δηλαδή τα ονόματα και τους ΑΦΜ των αντισυμβαλλόμενων (εκμισθωτή και μισθωτή), το συμφωνηθέν μηνιαίο μίσθωμα, την ημερομηνία έναρξης ισχύος της σύμβασης και την ημερομηνία λήξεως, αν υπάρχει. Αν οι συμβάσεις μισθώσεων είναι αορίστου χρόνου, δεν υποχρεούνται να δηλώσουν καμία ημερομηνία λήξεως κατά την ηλεκτρονική συμπλήρωση των δηλώσεων πληροφοριακών στοιχείων μίσθωσης. Για τις δηλώσεις αυτές δεν θα επιβαρυνθούν με πρόστιμα.
  • Δεδομένου ότι όταν υπεγράφησαν πολλές από τις παλαιές αυτές συμβάσεις δεν ίσχυε η υποχρέωση των ιδιοκτητών να έχουν εκδώσει και Πιστοποιητικά Ενεργειακής Απόδοσης (ΠΕΑ) για τα εκμισθούμενα ακίνητά τους, προκειμένου να διεκπεραιωθούν η ηλεκτρονική συμπλήρωση και υποβολή των δηλώσεων πληροφοριακών στοιχείων μίσθωσης για τις παλαιές αυτές συμβάσεις, δεν απαιτείται από τους ιδιοκτήτες να εκδώσουν εκ των υστέρων τέτοια πιστοποιητικά. Συνεπώς, οι ιδιοκτήτες των περιπτώσεων αυτών δεν είναι υποχρεωμένοι να συμπεριλάβουν και αριθμό πρωτοκόλλου πιστοποιητικών ενεργειακής απόδοσης κατά τη συμπλήρωση των στοιχείων των δηλώσεων πληροφοριακών στοιχείων μίσθωσης.
  • Για πρώτη φορά, εξάλλου, με το νέο καθεστώς ηλεκτρονικής υποβολής δηλώσεων πληροφοριακών στοιχείων μίσθωσης το οποίο προβλέπει πρόσφατη απόφαση του διοικητή της ΑΑΔΕ είναι δυνατό να δηλώνονται στο TAXISnet συμβάσεις μισθώσεων ακινήτων αορίστου χρόνου. Η ηλεκτρονική εφαρμογή δεν υποχρεώνει τον ιδιοκτήτη που υποβάλλει τη δήλωση πληροφοριακών στοιχείων μίσθωσης να αναγράψει ημερομηνία λήξεως της σύμβασης αν αυτή δεν υπάρχει, αλλά του δίνει τη δυνατότητα να καταχωρίσει τη σύμβαση ως «αορίστου χρόνου».
  • Επιπλέον, με το νέο καθεστώς που καθιερώνεται, για όσες συμβάσεις μίσθωσης ακινήτων έχουν λήξει μέχρι και τη 12η Ιουνίου 2020, προβλέπεται υποχρέωση των ιδιοκτητών να υποβάλουν, μέχρι τις 30-9-2020, δηλώσεις πληροφοριακών στοιχείων μίσθωσης, στις οποίες θα αναφέρουν ότι οι συμβάσεις τους έληξαν. Και αυτές οι δηλώσεις επιτρέπεται να υποβληθούν χωρίς πρόστιμα. Εάν δεν υποβληθούν οι δηλώσεις αυτές, τότε οι συμβάσεις μίσθωσης θα θεωρείται ότι εξακολουθούν να ισχύουν.
  • Στο εξής, σε κάθε περίπτωση έναρξης ή λύσης μιας σύμβασης για τη μίσθωση ακινήτου, ο ιδιοκτήτης (εκμισθωτής) υποχρεούται να δηλώσει το γεγονός αυτό, υποβάλλοντας ηλεκτρονικά στο σύστημα ΤΑΧΙSnet δήλωση έναρξης ή λήξης μισθωτηρίου μέχρι το τέλος του επόμενου μήνα. Αν δεν δηλωθεί η λήξη της μίσθωσης, τότε η συμφωνία μίσθωσης (το μισθωτήριο) θεωρείται ότι είναι σε ισχύ.