Η γενιά του ίντερνετ και της υψηλής τεχνολογίας πίστεψε ότι η εξ αποστάσεως απασχόληση εξασφαλίζει ιδεώδη ευελιξία, αλλά είναι αντιμέτωπη με εντατικοποίηση, μειωμένη ασφάλεια και απομόνωση.

Σε ποντικοπαγίδα των «λευκών κολάρων» εξελίσσεται η εργασία από το σπίτι, την οποία τα μέτρα κοινωνικής απομόνωσης και η πανδημία του κορονοϊού εδραιώνουν στην παραγωγική διαδικασία. Εκατομμύρια άνθρωποι σε όλον τον κόσμο εργάζονται πλέον μέσα από τις οθόνες των υπολογιστών τους. Στις ΗΠΑ, στις αρχές Απριλίου, πάνω από το 60% των εργαζόμενων δούλευε από το σπίτι, ενώ σήμερα τουλάχιστον το 40%.

Οι δημοσκοπήσεις στις τάξεις των εργαζομένων δείχνουν ότι η πλειονότητά τους επικροτεί για την ώρα αυτό το ευέλικτο σχήμα εργασίας που οι millennials, δηλαδή η γενιά όσων γεννήθηκαν μεταξύ του 1980 και του 2000, απαιτούσε επί χρόνια. Ομως, καθώς η πανδημία συνεχίζεται, καθώς αρκετοί ειδικοί μιλούν για το τέλος του ωραρίου «9 με 5» και την εδραίωση της εξ αποστάσεως εργασίας, καθώς η υψηλή τεχνολογία εξελίσσεται σε καθοριστικό παράγοντα της παραγωγικής διαδικασίας που αναπληρώνει τη φυσική παρουσία, μια ευρύτερη θέαση και ο απολογισμός των επιπτώσεων που είχε αυτό το μοντέλο εργασίας στη γενιά των millennials είναι αναγκαία.

Η γενιά αυτή, επονομαζόμενη και Υ, πιο εξοικειωμένη από τις προηγούμενες με το ίντερνετ και την υψηλή τεχνολογία, η πρώτη με smart phones και μέσα κοινωνικής δικτύωσης, αγκάλιασε (είτε από ανάγκη είτε από επιλογή) τις ευέλικτες μορφές εργασίας και τις επιχειρήσεις που της τις προσέφεραν. Αρκετοί millennials πίστεψαν ότι μέσω της εξ αποστάσεως απασχόλησης και της υψηλής τεχνολογίας θα μπορούσαν να φέρουν την εργασία στις διακοπές και να έχουν τη ζωή που επιθυμούν.

Για τους περισσότερους όμως η πραγματικότητα αποδείχτηκε διαφορετική, αφού το κόστος ήταν πολύ υψηλό. Οι millennials εισήλθαν στην αγορά εργασίας ενώ η οικονομία βυθιζόταν στη χειρότερη ύφεση από τη δεκαετία του 1930. Εκτοτε οι μισθοί τους μειώθηκαν. Σήμερα κερδίζουν κατά μέσο όρο 20% λιγότερα από τη δουλειά τους σε σχέση με αυτά που λάμβανε η μεταπολεμική γενιά στις ΗΠΑ.

Η εργασιακή ασφάλεια είναι άγνωστό γράμμα για τους περισσότερους. Σε σχέση με τις προηγούμενες γενιές είναι λιγότερο πιθανό να έχουν δουλειές που θα τους εξασφαλίζουν σύνταξη. Η ικανότητα τους να εργάζονται εξ αποστάσεως και η ευχέρειά τους με την υψηλή τεχνολογία γύρισε σε μεγάλο βαθμό μπούμερανγκ, αφού οι χαμηλότερες αμοιβές τούς ανάγκασαν σε περισσότερες ώρες εντατικής εργασίας προκειμένου να καλύψουν τις βασικές τους ανάγκες.

Αντίθετα, η εξ αποστάσεως εργασίας αποδείχτηκε -και στο παρελθόν και τώρα- μάννα εξ ουρανού για τους εργοδότες. Γλίτωσαν ενοίκια, γλίτωσαν εξοπλισμό και έπιπλα ενώ αρκετοί κέρδισαν σχεδόν μία μέρα εργασίας την εβδομάδα από την υπερεργασία των εξ αποστάσεως υπαλλήλων τους. Υπό τον έλεγχο των ηλεκτρονικών συστημάτων τους -που παρακολουθούν την πληκτρολόγηση, τη χρήση των κοινωνικών μέσων δικτύωσης και ενημέρωσης και βαθμολογούν την παραγωγικότητα-, οι εργαζόμενοί τους ξεκινούν δουλειά νωρίτερα, κάνουν μικρότερα διαλείμματα και εργάζονται ώς το τέλος της ημέρας.

Δεν έχουν καμία μετακίνηση, ενώ οι ημέρες απουσίας λόγω ασθενείας έχουν μειωθεί κατακόρυφα. Απ’ όλα αυτά οι εργαζόμενοι δεν κερδίζουν δεκάρα επιπλέον. Αντίθετα, οι περισσότερες ώρες στην οθόνη τούς οδηγούν σε ακόμη μεγαλύτερη απομόνωση και αποξένωση. Μόνο τυχαία δεν είναι τα συμπεράσματα έρευνας ότι οι millennials είναι η πιο μοναχική γενιά. Ενας στους τρεις εξ αυτών δηλώνει ότι νιώθει πάντα μόνος, ενώ ένας στους πέντε ότι εξαιρουμένης της οικογένειας και των συντρόφων τους δεν έχει κανένα φίλο.

*Του Μπάμπη Μιχάλη