Χωρίς αποτέλεσμα συνεχίζονται για τέταρτη μέρα οι διαπραγματεύσεις της Συνόδου Κορυφής αναφορικά με το Ταμείο Ανάκαμψης, καθώς δεν έχει προκύψει σύγκλιση μεταξύ των χωρών του Βορρά (Ολλανδία, Σουηδία, Δανία, Αυστρία), που κρατούν σκληρή στάση, και των χωρών του Νότου.

Οι αρχηγοί των κρατών-μελών συνήθως εισέρχονται στο κτίριο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου κατά τις Συνόδους Κορυφής με 20 άτομα συνοδεία, αλλά αυτή τη φορά, εξαιτίας της πανδημίας, μπορούσαν να το κάνουν μόνο με έξι. Στις δε συναντήσεις ή στις συνεδριάσεις δεν μπορούσαν παρά να ήταν μόνοι τους. Έτσι έγινε με τις συναντήσεις του προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Σαρλ Μισέλ, με την Γερμανίδα καγκελάριο, Άγκελα Μέρκελ, τον Γάλλο Πρόεδρο, Εμανουέλ Μακρόν, ή τον αλλεργικό στις έννοιες του κράτους Δικαίου πρωθυπουργό της Ουγγαρίας, Βίκτορ Ορμπάν, ή τον ανένδοτο στο ταμείο κατά της πανδημικής κρίσης, Ολλανδό πρωθυπουργό, Μάρκ Ρούτε.

Ο Ρούτε κρατά την πιο σκληρή στάση ανάμεσα στους ηγέτες των FRUGAL4 – της Ολλανδίας, της Αυστρίας, της Δανίας και της Σουηδίας – που παραμένουν αρνητικοί στο Ταμείο Ανάκαμψης, παίζοντας με τον χρόνο την ώρα που ΕΕ έχει καταγράψει πάνω από 180.000 θανάτους από τον κορονοϊό και οι οικονομικές της προοπτικές είναι δυσοίωνες.

Ο Ολλανδός πρωθυπυοργός επέμεινε στην θέση ότι αντί για ενισχύσεις προς τα κράτη μέλη της ΕΕ θα πρέπει να δοθούν περισσότερα δάνεια με αυστηρούς όρους. Τι όρους; Μεταρρυθμίσεις. Τι μεταρρυθμίσεις; “Πρέπει να διασφαλίσουμε ότι οι οικονομίες θα γίνουν πιο ανθεκτικές. Είναι το γεγονός ότι χρειαζόμαστε μια ισχυρή Ευρώπη σε έναν ασταθή κόσμο, αλλά μια ισχυρή Ευρώπη σημαίνει επίσης ότι οι χώρες που υστερούν όσον αφορά τις μεταρρυθμίσεις, όσον αφορά την αγορά εργασίας, τις συντάξεις κλπ., πρέπει να καλύψουν τη διαφορά. Εάν θέλετε δάνεια, ακόμη και επιδοτήσεις, νομίζω ότι είναι λογικό να εξηγήσετε στους πολίτες της Ολλανδίας ότι, σε αντάλλαγμα, αυτές οι μεταρρυθμίσεις έχουν πραγματοποιηθεί. Δεν αρκεί να εγγυόμαστε ότι θα πραγματοποιηθούν”, είπε.

Ο Αυστριακός καγκελάριος Σεμπάστιαν Κούρτς έφτασε προειδοποιώντας ότι οι εταίροι του, η Δανία, η Σουηδία και η Ολλανδία, είχαν συντονίσει τη θέση τους και πρόσθεσε: “ενώ έχουν ληφθεί ορισμένα θετικά βήματα σχετικά με τον πολυετή προϋπολογισμό της ΕΕ, οι θέσεις παραμένουν πολύ διαφορετικές μεταξύ των κρατών μελών σχετικά με τα μέτρα για την ανάκαμψη, ιδίως όσον αφορά τον όγκο, τη χρηματοδότηση και τον στόχο. Πρέπει να διασφαλίσουμε ότι τα μέτρα θα υποστηρίξουν τις πράσινες και ψηφιακές μεταβάσεις, τις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις και θα ωφελήσουν εκείνους που έχουν πληγεί περισσότερο από την κρίση του κοροναϊού. Δεν θα δεχτούμε καμία ενέργεια που να οδηγεί σε μόνιμη μεταφορά πόρων”. Στρέφοντας τα βέλη του, δε, προς τις χώρες του νότου, είπε ότι “το ερώτημα σε μερικά χρόνια δεν θα είναι πόσος χρόνος χρειάστηκε για να καταλήξουμε σε συμφωνία, αλλά που πήγαν τελικά τα χρήματα. Γιατί εάν αυτά δεν χρησιμοποιηθούν για επενδύσεις με το βλέμμα στο μέλλον, εάν δεν συμβαδίζουν με μεταρρυθμίσεις σε χώρες με συστήματα διαλυμένα ή με μεγάλα προβλήματα, δεν θα έχουν κανένα αποτέλεσμα”.

Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές από την Σύνοδο Κορυφής, που επικαλείται το ισπανικό περιοδικό El Diario, “είναι άγνωστο που θα καταλήξουν οι διαπραγματεύσεις, αλλά οι συζητήσεις επικεντρώνονται σε τρια θέματα: διακυβέρνηση, μέγεθος του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου, οι τροποποιήσεις και το ύψος του Ταμείου Ανάκαμψης”.

Σύμφωνα με τις πηγές, η Δανία ζητά ανώτατο όριο στις δαπάνες και αποζημίωση για τις “καθαρές” χώρες, κάτι στο οποίο η Γαλλία αντιτίθεται κάθετα. Η Ολλανδία, από την πλευρά της, τάσσεται υπέρ ενός νέου μηχανισμού διακυβέρνησης για το Ταμείο ανάκαμψης, με την Ιταλία και την Ισπανία να ευθυγραμμίζονται με την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Η σκιά του ολλανδικού βέτο σε μια διαπραγμάτευση που απαιτεί ομοφωνία απειλεί να προκαλέσει την αποτυχία της Συνόδου. Αλλά ο Ρούτε υποστηρίζει ότι το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο είναι μια “μόνιμη ανταλλαγή χιλιάδων βέτο.”

Τα βέτο έχουν να κάνουν επίσης και με τους όρους που λένε ότι τα κεφάλαια να δίνονται με ρήτρα την τήρηση και την ενίσχυση του Κράτους Δικαίου – με τα βλέμματα να κοιτούν τις χώρες του Βίζεγκραντ – την Ουγγαρία, την Πολωνία, την Σλοβακία και την Τσεχία. Ο Ορμπάν αυτό δεν το βρίσκει ούτε καν αστείο.

Η σύνδεση των πόρων με την προάσπιση του κράτους δικαίου έχει κρούσει τον κώδωνα του κινδύνου στις χώρες του Βίζεγκραντ. Η Πολωνία δεν υποστηρίζει τις προτάσεις αυτές, υπενθύμισε ο πρωθυπουργός της Ματέους Μοραβέτσκι. “Η σύνδεση αυτών των δύο τομέων [προϋπολογισμός και κράτος δικαίου], αυτών των δύο εντελώς διαφορετικών νομικών όρων, αποτελεί τεράστια απειλή έλλειψης δικαίου. Δεν μπορούμε να συμφωνήσουμε με αυτό”.

Ο πρωθυπουργός της Τσεχίας Αντρέι Μπάμπα δήλωσε: “Θα δούμε τον αντίκτυπο της πανδημίας το επόμενο έτος και αυτός ο αντίκτυπος θα είναι κυρίως στο ΑΕΠ, το οποίο θα πρέπει να είναι το πιο σημαντικό κριτήριο για τη διανομή κεφαλαίων ανάκαμψης”. “Οι Βρυξέλλες νοιάζονται για την πράσινη συμφωνία και την ψηφιακή μετάβαση. Αλλά πρέπει να φροντίσουμε την παραδοσιακή μας βιομηχανία. Και ο μεγαλύτερος κίνδυνος υπάρχει για την ευρωπαϊκή αυτοκινητοβιομηχανία”, προσέθεσε.

Η Γερμανίδα Καγκελάριος Άγκελα Μέρκελ, που μαζί με τον Μακρόν έθεσαν τα θεμέλια για το Ταμείο ανάπτυξης, εμφανίστηκε απαισιόδοξη για μια συμφωνία σε αυτή την Σύνοδο Κορυφής. “Ακόμα δεν μπορώ να προβλέψω αν θα φτάσουμε σε ένα αποτέλεσμα αυτή τη φορά. Θα ήταν επιθυμητό, αλλά πρέπει επίσης να αντιμετωπίσουμε την πραγματικότητα. Και χρειάζεται πραγματικά μεγάλη προθυμία για την επίτευξη συμβιβασμού εκ μέρους όλων, αν θέλουμε να επιτύχουμε κάτι που είναι καλό για την Ευρώπη. Περιμένω πολύ δύσκολες διαπραγματεύσεις”, δήλωσε την Παρασκευή κατά την άφιξη της στις Βρυξέλλες.

Ο Ισπανός πρωθυπουργός, Πέδρο Σάντσεθ, από την πλευρά του, αναγνώρισε ότι η Ευρώπη αντιμετωπίζει “μια άνευ προηγουμένου κατάσταση”, επειδή ζει “τη σοβαρότερη πανδημία της ανθρωπότητας τα τελευταία 100 χρόνια”. “Όλα τα κράτη μέλη καλούνται να καταλήξουν σε μια καλή συμφωνία για τους συμπατριώτες μας και τους πολίτες που υποφέρουν από τις οικονομικές και κοινωνικές συνέπειες της πανδημίας”, δήλωσε ο Σάντσεθ: “Είμαστε όλοι υποχρεωμένοι να καταλήξουμε σε συμφωνία που πρέπει να δημιουργήσει ένα ταμείο ανάκαμψης που θα ωθήσει τις οικονομίες να γίνουν πιο ανθεκτικές, πιο πράσινες και πιο ψηφιακές, με στόχο την κοινωνική και εδαφική συνοχή.”

Oι Ευρωπαίοι ηγέτες είναι κλειδωμένοι στις Βρυξέλλες με την πρόκληση να καταλήξουν σε συμφωνία για να βγούμε από την οικονομική και κοινωνική κατάρρευση που επιφέρει η πανδημία, σε ένα Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, όπου όλοι φοράνε μάσκες και δεν σφίγγουν τα χέρια τους.