Χωρίς τη συμμετοχή της Ελλάδας, όπως άλλωστε αναμενόταν από αναλυτές και δημοσιογράφους, αν και ανομολόγητα επισήμως εκ μέρους του Βερολίνου, ανακοινώθηκε από τη γερμανική κυβέρνηση η διοργάνωση της διάσκεψης, υπό την αιγίδα των Ηνωμένων Εθνών, για την εξεύρεση πολιτικής λύσης στην κρίση της Λιβύης, την Κυριακή, 19 Ιανουαρίου, στο Βερολίνο.

Σύμφωνα με την ανακοίνωση της Μέρκελ, στη διάσκεψη έχουν προσκληθεί οι ΗΠΑ, η Ρωσία, η Βρετανία, η Γαλλία, η Κίνα, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, η Τουρκία, η Δημοκρατία του Κονγκό, η Ιταλία, η Αίγυπτος, η Αλγερία και τα Ηνωμένα Έθνη, η Ευρωπαϊκή Ένωση, η Αφρικανική Ένωση και ο Αραβικός Σύνδεσμος.

Πρόσκληση να συμμετάσχουν έχουν λάβει ακόμη ο πρωθυπουργός της Λιβύης Φαγιέζ Αλ Σάρατζ και ο στρατάρχης Χαλίφα Χάφταρ.

Με λίγα λόγια οι πάντες… πλην της Ελλάδας. Υπενθυμίζεται πως στην προηγούμενη Διεθνή Διάσκεψη για τη Λιβύη, που είχε πραγματοποιηθεί στο Παλέρμο της Σικελίας, τον Νοέμβριο του 2018, συμμετείχε ο Αλέξης Τσίπρας, γεγονός που επιβεβαίωνε τον ενισχύμενο ρόλο που είχε κερδίσει η χώρα στην περιοχή. 

Για την επικείμενη διάσκεψη, όπως αναφέρει η γερμανική κυβέρνηση, το Βερολίνο από τον Σεπτέμβριο του 2019 έχει αναλάβει ρόλο «οικοδεσπότη» μιας διαδικασίας διαβούλευσης, από κοινού με τον Γενικό Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών Αντόνιο Γκουτέρες και τον ειδικό απεσταλμένο του για τη Λιβύη Γασάν Σαλαμέ. Στόχος της διαδικασίας είναι, με μια ομάδα κρατών και διεθνών οργανισμών να υποστηριχθούν οι προσπάθειες του ΟΗΕ για μια κυρίαρχη Λιβύη καθώς και για τον κατευνασμό στο εσωτερικό της χώρας.

Αμηχανία στην Αθήνα

Η ηχηρή «πόρτα» του Βερολίνου στην Αθήνα φάνηκε πως προκάλεσε αμηχανία στην ελληνική κυβέρνηση, δεδομένου ότι, όπως ανάφερε την Τρίτη ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, Στέλιος Πέτσας, η Ελλάδα είχε διατυπώσει αίτημα συμμετοχής στη διάσκεψη.

Εκφράζοντας την προφανή ενόχληση του Μαξίμου, ο εκπρόσωπος ανέφερε ότι η κυβέρνηση «κάνει κάθε προσπάθεια εμπλοκής σε κάθε προσπάθεια πολιτικής λύσης στη Λιβύη και γι’ αυτό έχουμε ζητήσει να συμμετάσχουμε στη διαδικασία του Βερολίνου». «Δεν είμαστε από τα κράτη που συμμετείχαμε στην αρχή της διαδικασίας, είναι άλλοι αυτοί που πρέπει να απαντήσουν γιατί δεν είμαστε και όχι εμείς» συμπλήρωσε. Πρόσθεσε, ότι «κανείς δεν μπορεί να πει ότι η Ελλάδα είναι απούσα αλλά αντίθετα βρίσκεται στο κέντρο των εξελίξεων. Θέλουμε να συμμετέχουμε σε οποιαδήποτε πρωτοβουλία στο επίπεδο αναζήτησης πολιτικής λύσης».

Ανάλογα μηνύματα εξέπεμψε και ο αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών, Μιλτιάδης Βαρβιτσιώτης, ο οποίος μιλώντας στον Realfm, τόνισε ότι η Ελλάδα ζητά «σε όλους τους τόνους» να συμμετάσχει στη διάσκεψη του Βερολίνου, ενώ υποστήριξε ότι οι χθεσινές απαντήσεις από το γερμανικό ΥΠΕΞ ήταν ότι ακόμη δεν είχε οριστικοποιηθεί ούτε η ημερομηνία, ούτε η λίστα συμμετεχόντων. 

Τα κυβερνητικά «μεγάλα καλάθια» και η κατάρρευση των αφηγημάτων για την Τουρκία

Η αλήθεια όμως είναι ότι η Ελλάδα είναι απούσα. Από την Ουάσιγκτον μέχρι τις Βρυξέλλες και από το Βερολίνο μέχρι τη Μόσχα, όλες οι μεγάλες και σημαντικές δυνάμεις αναγνωρίζουν τον Ερντογάν ως πρωταγωνιστή στην περιοχή και μέρος της «λύσης», παρά το γεγονός ότι στην πραγματικότητα είναι εκ των βασικών δημιουργών του προβλήματος. Γι’ αυτό και η Άγκυρα βρίσκεται στο επίκεντρο των διπλωματικών εξελίξεων, από τη Μόσχα μέχρι το Βερολίνο, για όλα τα καυτά διεθνή ζητήματα, όπως η κρίση με το Ιράν και η Λιβύη. Φυσικά, τα παραπάνω συνιστούν την πλέον αδιαμφισβήτητη κατάρρευση του αφηγήματος περί «απομόνωσης» της Άγκυρας, το οποίο μάλλον βλέπει μόνο η Αθήνα και άλλος ουδείς.

Γι΄ αυτό και η απουσία της Ελλάδας από το Βερολίνο αποτελεί μια μεγάλη διπλωματική ήττα της κυβέρνησης Μητσοτάκη, ο οποίος είχε επενδύσει πολλά σε αυτή τη διάσκεψη. Στις 29 Δεκεμβρίου, για παράδειγμα, δήλωνε στο «Βήμα»: «Θέλουμε να έχουμε λόγο στις εξελίξεις στη Λιβύη. Ζήτησα, και θα το ζητήσω ακόμη πιο επιτακτικά, να συμμετάσχουμε και εμείς στη διαδικασία του Βερολίνου. Γιατί συμμετέχει η Τουρκία και όχι η Ελλάδα;». Οι εξελίξεις δείχνουν πως τα ελληνοτουρκικά βρίσκονται πλέον σε μια πολύ δύσκολη φάση για την Ελλάδα.

ΣΥΡΙΖΑ: Βαριά ευθύνη της κυβέρνησης Μητσοτάκη

«Η ανακοίνωση από τη Γερμανική Καγκελαρία των χωρών που συμμετέχουν στη διάσκεψη του Βερολίνου για τη Λιβύη, που δεν περιλαμβάνει την Ελλάδα στη διαδικασία, αλλά περιλαμβάνει δυο νέους συμμετέχοντες – την Αλγερία και το Κονγκό – αποτελεί ένα ακόμη πισωγύρισμα για την εξωτερική πολιτική της χώρας μας», αναφέρει ο ΣΥΡΙΖΑ.

Σημειώνει ακόμη ότι «η Ελλάδα συμμετείχε στην προηγούμενη Διεθνή Διάσκεψη για  τη Λιβύη, στο Παλέρμο της Ιταλίας τον Νοέμβριο του 2018 και μάλιστα σε κορυφαίο επίπεδο, δια του τότε Πρωθυπουργού Αλέξη Τσίπρα» και καταλήγει: «Συνεπώς, μάλλον δεν είναι η Τουρκία απομονωμένη από τη διεθνή κοινότητα, αλλά η Ελλάδα απούσα από μια κρίσιμη διαδικασία που πλέον αφορά τα ίδια τα κυριαρχικά της δικαιώματα. Και αυτό αποτελεί βαριά ευθύνη της κυβέρνησης Μητσοτάκη».