Την ομόφωνη στήριξή τους στην απόσπαση και επανατοποθέτηση των αρχαιοτήτων της Βενιζέλου, σε πλήρη σύμπλευση με τα όσα εξήγγειλε ο πρωθυπουργός στη ΔΕΘ, εξέφρασαν όσοι συμμετείχαν στη σύσκεψη που συγκάλεσε σήμερα το απόγευμα ο περιφερειάρχης Κεντρικής Μακεδονίας, Απόστολος Τζιτζικώστας.

Μόνο που στη σύσκεψη αυτή δεν κάλεσαν εκπρόσωπο των αρχαιολόγων και γενικά δεν εκλήθη κανένας απ’ όσους έχουν αντιδράσει στα σχέδια της νέας κυβέρνησης για το μετρό Θεσσαλονίκης, που μεταθέτει αρκετά τη λειτουργία του.

Σε κοινή δήλωση που εκδόθηκε μετά τη σύσκεψη επισημαίνεται ότι «η ενδεδειγμένη, ταχύτερη και οικονομικότερη λύση για την ολοκλήρωση του έργου και την ανάδειξη των αρχαιοτήτων στο σταθμό Βενιζέλου είναι να ακολουθηθεί η μέθοδος της απόσπασης, εκσκαφής και επανατοποθέτησής τους, όπως έγινε και στο γειτονικό σταθμό της Αγίας Σοφίας».

Ταυτόχρονα ζητείται από τη νέα διοίκηση της «Αττικό Μετρό ΑΕ» να συγκαλέσει άμεσα σύσκεψη όλων των φορέων προκειμένου να παρουσιάσει ένα σαφές, δεσμευτικό και οριστικό χρονοδιάγραμμα ολοκλήρωσης των εργασιών και λειτουργίας του μετρό.

Διατυπώνεται ακόμη το αίτημα να συσταθεί άμεσα η προβλεπόμενη από το νόμο Επιτροπή Παρακολούθησης της πορείας των εργασιών του μετρό, που θα συνεδριάζει ανά τρίμηνο και θα ενημερώνει για την πορεία υλοποίησης του έργου. Οι φορείς δηλώνουν τέλος ότι «η Θεσσαλονίκη δεν θα επιτρέψει άλλες καθυστερήσεις και κάθε είδους οικονομική επιβάρυνση, τόσο στο έργο, όσο και στη λειτουργία της πόλης».

Απευθυνόμενος στους εκπροσώπους των φορέων ο κ. Τζιτζικώστας τόνισε ότι η παρουσία τους στη σημερινή σύσκεψη στέλνει το μήνυμα ότι η πόλη δεν θα ανεχτεί νέα παράταση στο έργο ούτε άλλα «παιχνίδια και άλλες σκοπιμότητες σε βάρος της Θεσσαλονίκης». «Δεν θα επιτρέψουμε σε κανέναν να διχάσει τον κόσμο, τους πολίτες της Θεσσαλονίκης. Το Μετρό πρέπει να ολοκληρωθεί το συντομότερο. Δεν πρέπει να χαθεί άλλος χρόνος. Σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να αυξηθεί περαιτέρω το κόστος υλοποίησης αυτού του έργου» τόνισε.

Υπενθύμισε ότι η θέση της Περιφέρειας από το 2013 είναι η απόσπαση των αρχαίων της Βενιζέλου, η ολοκλήρωση του σταθμού και η επανατοποθέτησή τους και σχολίασε ότι ενώ υπήρχε συμφωνία φορέων και πολιτείας για το θέμα αυτό «κάποιοι φρόντισαν να ανατραπεί» αυτός ο σχεδιασμός. «Το αποτέλεσμα γνωστό: έχουμε φτάσει 2019, η πόλη δεν έχει Μετρό, το χρονοδιάγραμμα είναι στον αέρα κυριολεκτικά και άρα όσα μας έλεγαν τα προηγούμενα χρόνια δεν ήταν αληθή και επίσης το κόστος εκτινάσσεται» τόνισε. Δήλωσε ικανοποιημένος για την τοποθέτηση του πρωθυπουργού για τον οποίο είπε ότι από το βήμα της ΔΕΘ μίλησε ξεκάθαρα αναλαμβάνοντας την πολιτική ευθύνη για τη βέλτιση λύση και πρόσθεσε ότι με αυτήν, «οι εργασίες θα ολοκληρωθούν ταχύτερα, η έναρξη λειτουργίας του Μετρό για το επιβατικό κοινό δεν θα έχει άλλες καθυστερήσεις και δεν θα διακοπεί μετά την έναρξή της». Εκτίμησε, άλλωστε, ότι η λύση της απόσπασης και επανατοποθέτησης των αρχαίων της Βενιζέλου είναι «η μόνη περίπτωση αν θέλουμε να ολοκληρωθεί το Μετρό στην πόλη το ταχύτερο δυνατό και με το μικρότερο δυνατό κόστος και την μικρότερη ταλαιπωρία για το κοινό της πόλης».

Από την πλευρά του ο δήμαρχος Θεσσαλονίκης, Κωνσταντίνος Ζέρβας, γνωστοποίησε ότι σε ό,τι αφορά τη διαχείριση των αρχαιοτήτων, το κόστος για την ανασκαφή στο έργο του Μετρό έφτασε, μέχρι στιγμής, τα 135 εκ. ευρώ. Σημείωσε ότι το θέμα με τη διαχείριση των αρχαιοτήτων στη Βενιζέλου δεν διέφερε σε τίποτα με τις αρχαιότητες της Αγίας Σοφίας όπου είχε επιλεγεί η λύση της απόσπασης, εκσκαφής και επανατοποθέτησης και εκτίμησε ότι «αν είχε επιλεγεί αυτή η λύση και για τη Βενιζέλου, αυτή θα βρισκόταν σήμερα στο ίδιο στάδιο που βρίσκεται σήμερα η Αγίας Σοφίας και θα λέγαμε ότι το 2021- 2022 θα είχαμε Μετρό από άκρη σε άκρη στην πόλη μας».

Είπε, επίσης, ότι χάθηκαν 6 χρόνια και το μόνο που έγινε στη Βενιζέλου ήταν η κατάχωση των αρχαιοτήτων και πρόσφατα η πλάκα οροφής, ενώ δεν υπάρχει κανένα χρονοδιάγραμμα, καμία κοστολόγηση και καμία εντολή στον ανάδοχο. Χαρακτήρισε, τέλος, τον σταθμό της Βενιζέλου ως την «πλατεία Συντάγματος», τον «κεντρικό σταθμό» της Θεσσαλονίκης και πρόσθεσε: «δεν υπάρχει μονοπώλιο ευαισθησίας σε αυτή την πόλη για την πολιτιστική κληρονομιά».

Ο Πρόεδρος της ΠΕΔ Κεντρικής Μακεδονίας, Λάζαρος Κυρίζογλου υπογράμμισε ότι η λύση της απόσπασης και επανατοποθέτησης εφαρμόστηκε στο Μετρό της Αθήνας και υποστηρίζεται και από τους ειδικούς και επιστήμονες αλλά και από το Συμβούλιο της Επικρατείας που απέρριψε την προσφυγή του Δήμου Θεσσαλονίκης η οποία στρεφόταν κατά της απόσπασης και επανατοποθέτησης.

Ο πρόεδρος του ΤΕΕ / ΤΚΜ και αντιπεριφερειάρχης υποδομών της περιφέρειας, Πάρις Μπίλλιας υπενθύμισε ότι το ΤΕΕ είχε δημιουργήσει διεπιστημονική επιτροπή για το θέμα από το 2012 και εκείνη τάχθηκε υπέρ της απόσπασης και επανατοποθέτησης των αρχαίων. Σημείωσε ότι η δυνατότητα παραμονής των αρχαίων και κατασκευής του σταθμού είναι μια λύση δύσκολη τεχνικά που θα προκαλέσει χρονικές καθυστερήσεις και θα αυξήσει το κόστος. «Η λύση που ανακοινώθηκε από τον πρωθυπουργό δεν επιφέρει επιπλέον καθυστέρηση στη λειτουργία του Μετρό. Επίσης, επειδή ακούγεται ότι έχουν δαπανηθεί χρήματα για τη μέθοδο της παραμονής των αρχαιοτήτων και την κατασκευής του σταθμού της Βενιζέλου, έχω τη διαβεβαίωση από δύο διαφορετικές πηγές από στελέχη της Αττικό Μετρό και αναδόχου ότι για το συγκεκριμένο έργο δεν έχει δαπανηθεί ούτε ένα ευρώ» πρόσθεσε.

Στη σύσκεψη συμμετείχαν ακόμη εκπρόσωποι του Επαγγελματικού Επιμελητηρίου Θεσσαλονίκης, του Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου Θεσσαλονίκης, του Βιοτεχνικού Επιμελητηρίου Θεσσαλονίκης, του Συνδέσμου Βιομηχανιών Ελλάδας, του Συνδέσμου Εξαγωγέων Βορείου Ελλάδος, του Εμπορικού Συλλόγου Θεσσαλονίκης, του Παραρτήματος Κεντρικής Μακεδονίας του Γεωτεχνικού Επιμελητηρίου Θεσσαλονίκης, καθώς και εκπρόσωπος του Εργατοϋπαλληλικού Κέντρου Θεσσαλονίκης. Οι εκπρόσωποι των επαγγελματιών έθεσαν, επίσης, το θέμα της αποζημίωσης των επαγγελματιών που ζημιώθηκαν κατά τη διάρκεια των εργασιών κατασκευής του Μετρό.

Αντιδράσεις από την παράταξη «Κοιτάμε Μπροστά»

Οι περιφερειακοί σύμβουλοι της παράταξης “Κοιτάμε Μπροστά” Ανατολή Αγαθαγγελίδου, Δήμητρα Θωμά και Μανώλης Λαμτζίδης παρευρέθηκαν στη σύσκεψη και σε κοινές τους δηλώσεις υπογράμμισαν την αντίθεσή τους τόσο με τη διαδικασία που τηρήθηκε όσο και με το “ομόφωνο” αποτέλεσμά της.

Αναλυτικά η δήλωση:

«Διαμαρτυρόμαστε έντονα για τον αντιδημοκρατικό τρόπο με τον οποίο ο κ. Τζιτζικώστας συγκαλεί βεβιασμένα σύσκεψη για ένα μείζον θέμα της Θεσσαλονίκης και της ευρύτερης περιοχής. Τέσσερις μόλις ημέρες μετά την εξαγγελία της “τελικής λύσης” για τα αρχαία της Βενιζέλου από τον Κ. Μητσοτάκη και χωρίς να έχει συνεδριάσει επ’ αυτού η Μητροπολιτική Επιτροπή της Περιφέρειας, πώς μπορεί ο κ. Τζιτζικώστας να εκφράζει την “άποψη της Περιφέρειας”;

Επιπλέον, η επιλογή των συμμετεχόντων στη σύσκεψη προκαλεί μεγάλα ερωτηματικά. Γιατί δεν κλήθηκε ο Σύλλογος Ελλήνων Αρχαιολόγων και οι υπηρεσίες του Υπουργείου Πολιτισμού, που έχουν εκφράσει εμπεριστατωμένη άποψη για το ζήτημα των αρχαίων του σταθμού Βενιζέλου; Γιατί δεν κλήθηκαν εκπρόσωποι της επιστημονικής κοινότητας του ΑΠΘ, οι οποίοι επεξεργάστηκαν για χρόνια και κατέθεσαν τεκμηριωμένες προτάσεις για ανάδειξη των αρχαιοτήτων κατά χώραν;

Καλούμε τη διοίκηση Τζιτζικώστα να τηρεί τις διαδικασίες με σύγκλιση της Μητροπολιτικής Επιτροπής για τόσο μείζονος σημασίας ζητήματα, ώστε οι αποφάσεις της να λειτουργούν γνωμοδοτικά πριν από συσκέψεις με φορείς. 

Καλούμε επίσης τη διοίκηση Τζιτζικώστα, εάν ενδιαφέρεται πραγματικά για το ζήτημα των αρχαίων της Βενιζέλου και όχι για τη δημιουργία εντυπώσεων με μικροκομματική στόχευση, να συμβουλευτεί τη γνώμη ειδικών επιστημόνων για το θέμα πριν λάβει αποφάσεις που θα υπονομεύσουν αμετάκλητα το παρόν και το μέλλον της Θεσσαλονίκης.”

Σε δήλωσή του ο επικεφαλής της παράταξης Χρήστος Γιαννούλης τόνισε ότι “η παράταξη “Κοιτάμε Μπροστά” δηλώνει δυναμικά παρούσα στον αγώνα για την παραμονή και ανάδειξη των αρχαίων της Βενιζέλου κατά χώραν. Στηρίζουμε και συνυπογράφουμε το αίτημα της Κίνησης Πολιτών Θεσσαλονίκης για την Προστασία της Πολιτιστικής Κληρονομιάς.»

Χριστιανική Αρχαιολογική Εταιρεία: Να μείνουν τα αρχαία στη Βενιζέλου

Με ψήφισμά του το διοικητικό Συμβούλιο της Χριστιανικής Αρχαιολογικής Εταιρείας (ΧΑΕ), που συνήλθε εκτάκτως εξαιτίας της εξαγγελίας του πρωθυπουργού «για την τύχη του μοναδικής σημασίας ευρήματος, τετραπύλου και των κεντρικών οδών, μέσης (decumanus maximus) και κάθετης (cardo), που οδηγούσε στο λιμάνι της δεύτερης πόλης της βυζαντινής αυτοκρατορίας, της Θεσσαλονίκης», ζητά να μείνουν στη θέση τους τα αρχαία.

Όπως επισημαίνει, «πρόκειται για το διαχρονικό μνημειακό κέντρο της Θεσσαλονίκης, μοναδικό παγκοσμίως τεκμήριο της εξέλιξης μιας μεσαιωνικής πόλης, το οποίο έχουμε την τύχη να έχει σωθεί στην Ελλάδα, καλύπτοντας σε ένα βαθμό και το κενό από την απώλεια του αστικού ιστού της πρωτεύουσας της βυζαντινής αυτοκρατορίας, Κωνσταντινούπολης. Στην προκειμένη περίπτωση, η ευθύνη μας απέναντι στην Ιστορία του Παγκόσμιου Πολιτισμού είναι τεράστια και οφείλουμε να αρθούμε στο ύψος των περιστάσεων».

Στο ψήφισμα αναφέρει ακόμη ότι αποφάσισε να κάνει έκκληση στον πρωθυπουργό να επιληφθεί του σοβαρού θέματος του μετρό της Θεσσαλονίκης, προκειμένου να διατηρηθεί κατά χώραν το μοναδικό αυτό εύρημα ως επισκέψιμος αρχαιολογικός χώρος, σε αρμονική συνύπαρξη με τις κυκλοφοριακές ανάγκες της πόλης».

«Όπως είχαμε υποστηρίξει και σε παλαιότερο ψήφισμά μας, μόνον η κατά χώραν διατήρηση αμετακίνητου του μεσαιωνικού παλίμψηστου (απόφαση του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου από το 2017) θα επιτρέψει στον επισκέπτη να κατανοήσει την μοναδική διαχρονικότητα της Θεσσαλονίκης, με τα σύγχρονα οδοστρώματα των οδών Εγνατίας και Βενιζέλου να υπέρκεινται των μεσαιωνικών», συνεχίζει το ψήφισμα του ΔΣ της ΧΑΕ.

«Η Πολιτεία οφείλει να συνεχίσει το έργο που έχει ήδη ξεκινήσει να πραγματοποιείται, και να υλοποιήσει και τις υπόλοιπες εγκεκριμένες μελέτες για την κατά χώραν διατήρηση των μοναδικών αρχαιοτήτων και την κατασκευή του σταθμού, ώστε να εξασφαλισθεί ότι το αποκαλυφθέν μνημειακό σύνολο, θα διατηρήσει την αυθεντικότητά του παραμένοντας στη θέση του, αλλά μην εμποδίζοντας τις λειτουργίες της σύγχρονης πόλης, σύμφωνα με τις δυνατότητες που παρέχει η τεχνογνωσία το 21ου αιώνα. Η επίτευξη αυτού του στόχου θα προσφέρει στους Θεσσαλονικείς ένα πολύτιμο μνημειακό τεκμήριο της μακραίωνης ιστορίας της πόλης τους και σε όλους τους επισκέπτες, Έλληνες και ξένους, ένα ανεπανάληπτο αξιοθέατο», προσθέτει η ανακοίνωση του ΔΣ της ΧΑΕ.