Εκατοντάδες νέες δασικές πυρκαγιές σαρώνουν τη Βραζιλία, οι πιο καταστροφικές στην Αμαζονία τα τελευταία χρόνια. Συνολικά από τις αρχές του χρόνου έχουν ξεσπάσει περισσότερα από 78.000 πύρινα μέτωπα και η καταστροφή έχει ονοματεπώνυμο: Ζαΐρ Μπολσονάρο.

Ο ακροδεξιός πρόεδρος της Βραζιλίας κατηγορείται στο εσωτερικό της χώρας αλλά και από τη διεθνή κοινότητα πως με την πολιτική του έριξε «λάδι στη φωτιά», ενισχύοντας τα συμφέροντα που θέλουν τον «πνεύμονα» του πλανήτη προς εκμετάλλευση.

Ήδη από την προεκλογική του εκστρατεία το 2018 είχε ταχθεί υπέρ της χαλάρωσης των ελέγχων για την αποψίλωση των δασών, ενώ από τους πρώτους μήνες της διακυβέρνησής του αφαίρεσε αρμοδιότητες από το Ινστιτούτο Περιβάλλοντος και Φυσικών Πόρων της Βραζιλίας (INPE) και επέτρεψε τις εξορύξεις μεταλλευμάτων στις προστατευμένες περιοχές των ιθαγενών φυλών.

Παράλληλα, ενθαρρύνει τους κτηνοτρόφους και τους αγρότες να «καθαρίσουν» τη γη και όλοι οι επιστήμονες συμφωνούν ότι το τροπικό δάσος υπέστη ζημίες με επιτάχυνση από τότε που ανέλαβε καθήκοντα τον Ιανουάριο. Το βοδινό κρέας και η γενετικά μεταλλαγμένη σόγια που αγοράζουν αφειδώς όλες οι χώρες του κόσμου είναι οι κύριες γεωργικές δραστηριότητες που καταστρέφουν τον Αμαζόνιο και, σύμφωνα με όλους τους ερευνητές, εξηγούν τη δραματική αύξηση των πυρκαγιών στο τροπικό δάσος.

Σημειώνεται, ότι ο επικεφαλής του INPE αποπέμφθηκε στις αρχές Αυγούστου γιατί έδωσε στη δημοσιότητα στοιχεία σχετικά με την αποψίλωση των δασών, τα οποία κρίθηκαν ψευδή από τον πρόεδρο Μπολσονάρου: τα στοιχεία έδειχναν ότι η αποψίλωση των δασών τον Ιούλιο ήταν σχεδόν τετραπλάσια από εκείνη που καταγράφηκε κατά τη διάρκεια του ίδιου μήνα του 2018.



Βοδινό

«Η εκτεταμένη εκτροφή βοοειδών είναι ο βασικός παράγοντας της αποψίλωσης του Αμαζόνιου. Λίγο περισσότερο από το 65% των αποψιλωμένων εκτάσεων στον Αμαζόνιο πλέον χρησιμοποιούνται ως βοσκοτόπια», εξηγεί ο Ρομούλο Μπατίστα, ερευνητής της Greenpeace.

H Βραζιλία είναι ο μεγαλύτερος εξαγωγέας βοδινού κρέατος παγκοσμίως. Οι εξαγωγές βοδινού έφτασαν το 2018 το ρεκόρ του 1,64 εκατομμυρίου τόνων (πηγή: Ένωση Εξαγωγικών Βιομηχανιών Κρέατος Βραζιλίας). Βασικές αγορές είναι η Κίνα και ακολουθούν η Αίγυπτος και η ΕΕ. Πίσω από την πρώτη θέση της Βραζιλίας βρίσκονται λίγο περισσότερα από είκοσι χρόνια ιδιαίτερα εντυπωσιακής ανάπτυξης. Από το 1997 ως το 2016, για παράδειγμα, η χώρα δεκαπλασίασε τις εξαγωγές της σε βοδινό κρέας (σε βάρος όσο και σε αξία). Στην αγορά κυριαρχούν τρεις μεγάλες εταιρείες: η JBS, η Minerva και η Marfrig.

Σόγια

Μεγάλο μέρος των αποψιλωμένων εκτάσεων του Αμαζονίου καταλαμβάνουν και οι γεωργικές δραστηριότητες. Ήδη πρώτος εξαγωγέας σόγιας παγκοσμίως, μπροστά και από τις ΗΠΑ, η Βραζιλία εξήγαγε 83,3 εκατομμύρια τόνους το 2018, δηλαδή αύξηση 22,2% σε σχέση με το 2017, σύμφωνα με το υπουργείο Οικονομικών της χώρας.

Η αυξητική αυτή τάση εξηγείται κυρίως από τις ανάγκες της Κίνας, πρώτου εισαγωγέα της βραζιλιάνικης σόγιας, κυρίως γενετικά μεταλλαγμένης. Ο εμπορικός πόλεμος μεταξύ ΗΠΑ- Κίνας έχει αναγκάσει το Πεκίνο να αγοράζει περισσότερη σόγια από τη Βραζιλία για να μπορέσει να αντιμετωπίσει τις ανάγκες της κτηνοτροφίας της.

Οι εξαγωγές σόγιας από τη Βραζιλία στην Κίνα αυξήθηκαν κατά 30% πέρυσι. Η καλλιέργεια σόγιας είναι μία από τις βασικότερες αιτίες που σιγά σιγά αφαιρεί εδάφη από το δάσος του Αμαζονίου. Όμως το 2006 τέθηκε σε εφαρμογή μορατόριουμ κι έτσι «μετά το 2008 λιγότερο από το 2% της σόγιας που καλλιεργείται στον Αμαζόνιο παράγεται σε αποψιλωμένες περιοχές», επισημαίνει ο Μπατίστα.

Η Ευρώπη επίσης αγοράζει βραζιλιάνικη σόγια, την οποία χρησιμοποιεί κυρίως για ως τροφή για τα ζώα εκτροφής, σύμφωνα με τη Greenpeace. Η ΜΚΟ είχε καταγγείλει τον Ιούνιο «τον εθισμό» της Ευρώπης στις εξαγωγές σόγιας από τη Λατινική Αμερική. Η καλλιέργεια σόγιας στη Βραζιλία γνώρισε τεράστια άνοδο τη δεκαετία του 1970 με τη μετακίνηση των παραγωγών από το νότιο τμήμα της χώρας προς τα κεντροδυτικά, την ανάπτυξη νέων τεχνικών και τη χρήση ζιζανιοκτόνων.