Το πρώτο νομοσχέδιο της κυβέρνησης συσσωρεύει υπερεξουσίες στο πρόσωπο του πρωθυπουργού αλλά και σε ολόκληρο το Μαξίμου, που θα λειτουργεί περισσότερο σαν εταιρεία με κάθετη ιεραρχία παρά σαν συνηθισμένο κυβερνητικό σχήμα.

Σφιχτό έλεγχο της δημόσιας διοίκησης από το πρωθυπουργικό γραφείοδιαμορφώνει το πρώτο νομοσχέδιο της κυβέρνησης για το «Επιτελικό Κράτος» το οποίο, από σήμερα Δευτέρα, τίθεται στην κρίση της Ολομέλειας.

Είναι το πρώτο νομοσχέδιο που κατέθεσε στη Βουλή η κυβέρνηση Μητσοτάκη και προβλέπει η δημόσια πολιτική να παράγεται πλέον, κατά ένα μεγάλο μέρος, από πάνω προς τα κάτω.

Με το νομοσχέδιο θεσπίζονται στο Μαξίμου οι τρεις γενικές γραμματείες, υπό τον υφυπουργό Συντονισμού του κυβερνητικού έργου. Καθεμία γενική γραμματεία θα συντονίζει και τα υπουργεία, ανάλογα με το αντικείμενό τους.

Ο σχεδιασμός προβλέπει πως οι βασικοί άξονες των νομοσχεδίων θα παράγονται από τα υπουργεία, αλλά η κατάρτισή τους θα γίνεται κεντρικά.

Οι υπουργοί και ολόκληρη η πολιτική ιεραρχία εξακολουθούν να έχουν πλήρη αρμοδιότητα, αλλά δημιουργείται ένα κεντρικό σύστημα στο οποίο με τη βοήθεια της τεχνολογίας θα εντάσσονται οι στόχοι, οι δράσεις και τα χρονοδιαγράμματα, ώστε ανά πάσα στιγμή ο πρωθυπουργός και οι καθ΄ύλην αρμόδιοι υπουργοί να μπορούν να δουν πού βρίσκεται κάθε έργο ή ύλη του υπουργείου. Ο πρωθυπουργός θα μπορεί να παρεμβαίνει συντονιστικά όπου υπάρχουν συναρμοδιότητες που οδηγούν σε καθυστερήσεις.

ΣΥΡΙΖΑ: Πρωθυπουργοκεντρική δομή

Ο ΣΥΡΙΖΑ, που καταψηφίζει το νομοσχέδιο, θέτει στην κορυφή της κριτικής τη δομή της Προεδρίας της Κυβέρνησης και τις εξουσίες της. Μιλά ειδικότερα για τη «δημιουργία υπερσυγκεντρωτικής, πρωθυπουργοκεντρικής δομής», η οποία δεν απαντά στο ζήτημα του καλύτερου συντονισμού και μειώνει το κύρος του υπουργικού συμβουλίου, με την υφαρπαγή κρίσιμων αρμοδιοτήτων από την Προεδρία της Κυβέρνησης και τον ίδιο τον πρωθυπουργό. Η κριτική αυτή εκφράστηκε, τις προηγούμενες ημέρες, υπό τον τίτλο «το κράτος είμαι εγώ. Το κράτος είναι ο πρωθυπουργός». Στην αιχμή της κριτικής έχει τεθεί και η νέα Εθνική Αρχή Διαφάνειας, για την οποία η αξιωματική αντιπολίτευση κατηγορεί την κυβέρνηση ότι το μόνο που επιδιώκει είναι η κατάργηση του θεσμού του Γενικού Επιθεωρητή Δημόσιας Διοίκησης και ο ασφυκτικός έλεγχος του νέου φορέα με τον ενταφιασμό όλων των εκκρεμών υποθέσεων που αφορούν τη δημόσια σφαίρα. Πέραν αυτών, ο ΣΥΡΙΖΑ έχει καταγγείλει την υποβάθμιση του ΣΕΠΕ, του ΣΔΟΕ και άλλων κρίσιμων ελεγκτικών μηχανισμών του κράτους και την κατάργηση εμβληματικών διατάξεων του ν. 4369/16 για την αποκομματικοποίηση της δημόσιας διοίκησης.

Κίνημα Αλλαγής: Θηριώδη υπηρεσία η Προεδρία της Κυβέρνησης

Το Κίνημα Αλλαγής έχει καταψηφίσει επί της αρχής το νομοσχέδιο, έχει όμως χαρακτηρίσει θετικές ορισμένες διατάξεις του. Στο επίκεντρο της κριτικής του Κινήματος Αλλαγής βρίσκεται η Προεδρία της Κυβέρνησης, για την οποία αναφέρει ότι θα αποτελέσει μια θηριώδη υπηρεσία η οποία ενισχύει ακόμη περισσότερο το πρωθυπουργοκεντρικό μοντέλο διακυβέρνησης της χώρας, την ώρα που το αναγκαίο είναι η διαμόρφωση θεσμικών αντίβαρων στη συγκέντρωση εξουσιών. Αντιπροτείνει μάλιστα το Κίνημα Αλλαγής, ο συντονισμός των υπουργείων και των δράσεων τους να συμβεί με τη διαμόρφωση ενός αυτόνομου υπουργείου, κατά το πρότυπο του αυτόνομου παλαιού υπουργείου Προεδρίας της Κυβέρνησης, του οποίου πολιτικός προϊστάμενος μπορεί να είναι ο Αντιπρόεδρος της Κυβέρνησης. Θετικές χαρακτηρίζει τις ρυθμίσεις που αφορούν στα κωλύματα, τα ασυμβίβαστα για την αποφυγή σύγκρουσης των πολιτικών αξιωματούχων. Θετική κρίνει τη δημιουργία Εθνικής Επιτροπής Διαφάνειας, στο πλαίσιο της οποίας ενοποιούνται διάσπαρτοι ελεγκτικοί μηχανισμοί του κράτους. Ωστόσο, η επιλογή του Προέδρου του Συμβουλίου και του Διοικητή της Αρχής δημιουργεί στην πρώτη εφαρμογή, κατά το Κίνημα Αλλαγής, υπόνοιες κομματικού ελέγχου.

ΚΚΕ: Συγκεντρωτική κρατική διοίκηση

«Πίσω από τα παραπλανητικά συνθήματα της “αποτελεσματικότητας” και της “αποκομματικοποίησης”, η κυβέρνηση της ΝΔ επιδιώκει να διαμορφώσει μια κρατική διοίκηση πιο συγκεντρωτική, πιο αφοσιωμένη στην εφαρμογή των αντιλαϊκών μέτρων, πιο ανθεκτική και εχθρική απέναντι στις λαϊκές ανάγκες και διεκδικήσεις, πιο φιλική απέναντι στις κάθε είδους απαιτήσεις του μεγάλου κεφαλαίου», έχει καταγγείλει το ΚΚΕ και εκτιμά ότι «στόχος είναι να διαμορφωθεί ένας πυρήνας ανώτερων κρατικών υπαλλήλων που θα εξασφαλίζει τη συνέχεια της αντιλαϊκής πολιτικής, ανεξάρτητα από την εκάστοτε πολιτική συγκυρία, την όποια κυβερνητική εναλλαγή, την παρέμβαση του λαϊκού παράγοντα».

ΜέΡΑ25: Επεκτείνεται επικίνδυνα η εξουσία του πρωθυπουργού

«Προβληματικές» χαρακτηρίζει πολλές διατάξεις του νομοσχεδίου το ΜέΡΑ25 και εκτιμά ότι επεκτείνεται επικίνδυνα η εξουσία του πρωθυπουργού. Σε σχέση με την Προεδρία της Κυβέρνησης, το ΜέΡΑ25 αναφέρει ότι «δημιουργείται μια αντιδημοκρατική υπερσυγκεντρωτική δομή, η οποία παραπέμπει ενδεχομένως σε άλλες εποχές».

Ελληνική Λύση: Προστασία της πατρίδας και του λαού

Η Ελληνική Λύση έχει επιφυλαχθεί για την τελική της στάση στην Ολομέλεια, αν και επί της αρχής έχει δηλώσει «υπέρ» του νομοσχεδίου για το επιτελικό κράτος. Μεταξύ άλλων, ζητεί να διασφαλιστεί ότι αποστολή της Κεντρικής Διοίκησης θα είναι και η προστασία της πατρίδας και του λαού, η διασφάλιση της εθνικής κυριαρχίας, και ο κεντρικός σχεδιασμός του κατάλληλου παραγωγικού μοντέλου της χώρας για την οικονομική της ανάπτυξη. Χαρακτηρίζει ωστόσο υπερβολικό τον αριθμό των υπαλλήλων που θα απασχολούνται στην Προεδρία της Κυβέρνησης και μιλάει για υπερσυγκέντρωση αρμοδιοτήτων στον πρωθυπουργό.