Πρόκειται για μια είδηση που σοκάρει. Με ασυνήθιστο κυνισμό, φορείς και πολίτες της Κιμώλου, σχεδόν ολόκληρο το νησί, ζητούν με ανοιχτή επιστολή προς τον πρόεδρο της Βουλής, Νίκο Βούτση, να επιτραπεί διά νόμου μια οδυνηρή και επαίσχυντη πρακτική βασανισμού χιλιάδων ιπποειδών και παραγωγικών ζώων που προκαλεί τη βαριά κακοποίησή τους, επικαλούμενοι την παράδοση και την ανάγκη να παράγονται αγαθά και τροφή.

Πρόκειται για το παστούρωμα (ή μπαστούρωμα ή περδούκλωμα ή περδούκλι), δηλαδή το δέσιμο των ποδιών του ζώου μεταξύ τους, συνήθως ένα μπροστινό και ένα πίσω της ίδιας πλευράς ή τα πόδια ανά δύο δεμένα (διπλή παστούρα). Ακόμα πιο βάρβαρη πρακτική είναι το δέσιμο των ποδιών του ζώου με το κεφάλι, κάτι που συνηθίζεται σε βοοειδή. Σε αρκετές περιπτώσεις, τα ζώα δένονται από πολύ μικρές ηλικίες.

Πολλές φορές τα ζώα δεν μπορούν καν να περπατήσουν και πέφτουν ή σπάνε τα πόδια τους στην προσπάθεια να πηδήξουν ή να τρέξουν. Συχνές είναι και οι τενοντίτιδες ή η αποκοπή τένοντα και οι βαθιές πληγές στο σημείο της παστούρας, λόγω της τριβής με το σκοινί, που μπορούν να καταλήξουν ακόμη και σε ακρωτηριασμό του ζώου. Τα ζώα δεν μπορούν να ξαπλώσουν ή να χαλαρώσουν στον ύπνο τους, ενώ αυτά που έχουν τα πόδια δεμένα με το κεφάλι ζουν μια ζωή σκυμμένα, χωρίς κανένα περιθώριο να τεντώσουν το σώμα. Τα παστουρωμένα ιπποειδή, όταν πέσουν, πολλές φορές δεν μπορούν να ξανασηκωθούν και πεθαίνουν από κολικούς λόγω ακινησίας.

Αν και απάνθρωπη, πρόκειται για μια πρακτική που συνηθίζεται στις Κυκλάδες και σε μικρότερη έκταση σε άλλα νησιά (Ρόδο, Κρήτη, Κέρκυρα κ.α.) και στην ηπειρωτική Ελλάδα (π.χ. Λακωνία). Τα τελευταία χρόνια, η κατάσταση έχει αλλάξει ελάχιστα για χιλιάδες παραγωγικά ζώα και ιπποειδή στις Κυκλάδες. Βελτίωση έχει παρατηρηθεί σε μεγάλα νησιά, όπως η Νάξος, αλλά σε μικρότερα, όπως η Κίμωλος και η Φολέγανδρος, στη συντριπτική τους πλειονότητα τα ζώα αυτά -ώς και 98%, σύμφωνα με τα φιλοζωικά σωματείαζουν παστουρωμένα, χωρίς κατάλυμα και προφύλαξη από τις καιρικές συνθήκες, κάποιες φορές χωρίς καθαρό και δροσερό νερό, αλλά και κατάλληλη τροφή.

Οι συλλήψεις

Αφορμή για την επιστολή που απέστειλε στον πρόεδρο της Βουλής ο Αγροτικός Μελισσοκομικός Συνεταιρισμός Κιμώλου και συνυπογράφεται από τους φορείς της Κιμώλου και 455 κατοίκους του νησιού, στάθηκε η σύλληψη στις 30 Οκτωβρίου 2017 δύο αγροτοκτηνοτρόφων, έπειτα από καταγγελία φιλόζωων. «Οι οικολογούντες και όψιμοι φιλόζωοι έχουν προχωρήσει σε καταγγελίες στη Μύκονο, την Τήνο, τη Νάξο, τη Σίφνο, τη Σαντορίνη, τη Φολέγανδρο και την Κίμωλο», αναφέρουν στην επιστολή.

«Οι αγροτοκτηνοτρόφοι και οι μόνιμοι κάτοικοι της Κιμώλου έχουμε αναστατωθεί. Μας τιμωρούν γιατί μπαστουρώνουμε τα ζώα. Αυτό το κάνουμε για να περιορίζουμε τα αιγοπρόβατα να κάνουν μεγάλα άλματα και να δραπετεύουν πηδώντας τον διαχωριστικό τοίχο του χωραφιού που βόσκουν σε διπλανό καλλιεργημένο χωράφι άλλου ιδιοκτήτη. Εάν συμβεί αυτό δημιουργείται θέμα, γιατί η ζημιά μιας καλλιέργειας της τρέχουσας χρονιάς είναι ανεπανόρθωτη και αυτό προκαλείπροστριβές, παρεξηγήσεις, καταγγελίες, δικαστήρια και αποζημιώσεις. Δεν γνωρίζουν όμως ότι το μπαστούρωμα των ζώων είναι μια αναγκαία ενέργεια εδώ και αιώνες, γιατί χωρίς την μπαστούρα δεν θα μπορούσαν να κρατηθούν οι ισορροπίες στον φυτικό κύκλο του τόπου μας, των νησιών μας», επισημαίνουν.

«Με το αλέτρι που σέρνουν αγελάδες και μουλάρια φυτεύουμε τις ανοιξιάτικες και καλοκαιρινές παραγωγές. Σε όλη αυτή τη διαδικασία καταπονούνται το ζώο και ο άνθρωπος γιατί η προσπάθεια και η καταπόνηση είναι συλλογική… Στο αποτέλεσμα συντελούν και οι δύο πλευρές. Συμπέρασμα… Υπάρχουν πολλών ειδών μπαστούρες, μία στα ζώα και πολλές στον άνθρωπο, όμως μόνο η πρώτη ενοχλεί», υπογραμμίζουν. «Εμείς προτείνουμε να μπει διάταξη στον νόμο που να λέει ότι η μπαστούρα επιβάλλεται στα ζώα στις Κυκλάδες, λόγω της ιδιαιτερότητας και της φύσης του εδάφους», καταλήγουν.

Σύμφωνα με την Πανελλήνια Φιλοζωική και Περιβαλλοντική Ομοσπονδία, το έγκλημα αυτό γίνεται με τη σιωπή και συνενοχή των τοπικών κοινωνιών αλλά και την αδιαφορία και αδράνεια κτηνιατρικών υπηρεσιών, αστυνομικών αρχών και δημοτικών λειτουργών. Από τη μέχρι τώρα εμπειρία της, η ΠΦΠΟ έχει διαπιστώσει ότι στην πλειονότητά τους οι αστυνομικοί διστάζουν να πράξουν τα προβλεπόμενα από τον νόμο ώστε να μην έρθουν αντιμέτωποι με τις τοπικές κοινωνίες, ενώ υπάρχουν και κάποιοι οι οποίοι θεωρούν φυσιολογική αυτή την ιδιαίτερα εκτεταμένη και συχνή κακοποίηση των ζώων και δεν ανταποκρίνονται στις καταγγελίες, απεναντίας αποθαρρύνουν τους καταγγέλλοντες. Και, όπως είναι αναμενόμενο, υπάρχει αντίδραση των τοπικών κοινωνιών, επειδή η πρακτική αυτή κληρονομήθηκε από προηγούμενες γενιές και θεωρείται φυσιολογική, αλλά και επειδή βολεύει τους ιδιοκτήτες των ζώων ώστε να απαλλάσσονται από την επιτήρηση.

Αυτοί θα άντεχαν; 

«Ας δέσει ο οποιοσδήποτε για μία μόνο μέρα και όχι για όλη του τη ζωή τα πόδια του μεταξύ τους, ή το κεφάλι του με τα πόδια, να μην μπορεί να αντιδράσει, να κινηθεί, να αναζητήσει τροφή, νερό, να προστατευθεί, για να καταλάβει και συναισθανθεί τη μαρτυρική ζωή αυτών των πλασμάτων και πόσο απάνθρωπο είναι αυτό που τους κάνουν», επισημαίνουν η ΠΦΠΟ και άλλες φιλοζωικές οργανώσεις.

Οι ίδιες δέχονται ότι «η αλλαγή νοοτροπίας και κουλτούρας θα χρειαστεί χρόνο, καθώς η πρακτική του παστουρώματος εφαρμόζεται πολλά χρόνια σε κάποια μέρη της Ελλάδας και, ειδικά στις Κυκλάδες, θεωρείται παράδοση. Είμαστε ανοιχτοί σε οποιαδήποτε πρόταση για ενέργειες και δράσεις που θα οδηγήσουν στην εξάλειψη της πρακτικής αυτής», τονίζουν.

* Φωτό: Πανελλαδική Φιλοζωική και Περιβαλλοντική Ομοσπονδία